Majlis MA63 Setuju Status Sabah dan Sarawak Jadi Rakan Sekutu Semenanjung

Dalam erti kata lain mesyuarat Majlis MA63 yang berlangsung semalam yang dihadiri ahli jawatankuasa, telah bersetuju sebulat suara untuk memulangkan status Sabah dan Sarawak ke perjanjian asal iaitu Sabah dan Sarawak adalah entiti dalam Malaysia dan menjadi rakan sekutu Semenanjung.

Jadi selepas ini Sabah dan Sarawak tidak lagi sama level dengan negeri negeri di Semenanjung. Tapi dengan keseluruhan Semenanjung itu sendiri, ini barulah ada cerita.

Dalam mesyuarat maya yang sama, Ketua Menteri Sabah menggambarkan komitmen kerajaan negeri dalam merealisasikan elemen yang belum ditunaikan di dalam perjanjian Malaysia 1963, seperti dibawah.

Satu mesyuarat Majlis Khas Perjanjian Malaysia 1963 (MKMA63) Bilangan 3 Tahun 2021 telah diadakan secara maya hari ini. Pelbagai perkara telah kami sentuh dalam mesyuarat kali ini terutamanya berhubung isu-isu kedudukan Sabah dan Sarawak yang perlu diselesaikan dengan segera. Sabah meletakkan harapan yang amat besar untuk mengembalikan hak-hak rakyat negeri ini seperti mana yang telah termaktub dalam Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) dan Perlembagaan Persekutuan serta berharap agar tuntutan Sabah dan Sarawak dapat disegerakan oleh Kerajaan Persekutuan. Bagi pihak kerajaan negeri, saya ingin menegaskan bahawa kami komited dalam memastikan hak-hak Sabah yang termaktub dalam MA63 akan terus diperjuangkan sehinggalah ditunaikan. Oleh itu, kami akan pastikan perbincangan yang diadakan akan membuah hasil yang diharapkan agar rakyat dan negeri ini akan dapat menikmati pembangunan yang lebih banyak. Mandat yang diamanahkan akan kami sempurnakan demi tanah tumpah negeri kita. Turut sama hadir pada mesyuarat ini ialah YB Datuk Seri Panglima Dr. Jeffrey G. Kitingan, Menteri Pertanian dan Perikanan merangkap Timbalan Ketua Menteri lI dan YB Datuk Seri Panglima Haji Masidi Manjun, Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan merangkap Menteri Kewangan II.

Sabah Maju Jaya!!!


KOTA KINABALU – Majlis Khas Mengenai Perjanjian Malaysia 1963 (MKMA63) telah bersetuju dengan cadangan pindaan membabitkan Perkara 1(2) serta Perkara 160(2) Perlembagaan Persekutuan yang akan mengembalikan status Sabah dan Sarawak sebagai rakan sekutu Semenanjung.

Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Sabah dan Sarawak), Datuk Seri Dr Maximus Ongkili berkata, keputusan itu dibuat pada mesyuarat MKMA63 hampir tiga jam yang dipengerusikan oleh Perdana Menteri Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob semalam.

“Pindaan itu akan mentakrifkan semula maksud Persekutuan,” menurutnya dalam kenyataan pada Selasa.

Beliau berkata, cadangan itu dibentangkan oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Parlimen) Datuk Seri Dr Wan Junaidi Tuanku Jaafar, yang turut mengetuai Jawatankuasa Kerja Rakan Sekutu MKMA63, sambil menambah pindaan semasa adalah berbeza daripada yang dicadangkan oleh kerajaan Pakatan Harapan pada 2018.

Ongkili juga menjelaskan, MKMA63 telah bersetuju dengan cadangan pindaan yang bakal dibentang pada persidangan Parlimen akan datang.

“MKMA63 akan terus membincangkan perkara-perkara tertangguh selain memastikan hak-hak rakyat Sabah dan Sarawak dikembalikan,” katanya.

Menerusi kenyataan sama, Wan Junaidi berkata, pindaan itu akan mentakrifkan semula status semua negeri dalam Malaysia selaras dengan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957, MA63 dan kedudukan selepas Singapura keluar pada 1965.

Ongkili pula menjelaskan, MKMA63 juga bersetuju memberi kuasa kepada Kerajaan Negeri Sabah dan Sarawak untuk mengeluarkan lesen bagi perikanan laut dalam.

Pada mesyuarat itu, Menteri Pertanian dan Industri Makanan, Datuk Seri Dr Ronald Kiandee turut membentangkan cadangan bagi kelulusan MKMA63 untuk memberi kuasa kepada Jabatan Perikanan di Sabah mengeluarkan lesen bagi kapal dan peralatan memancing di lokasi menangkap ikan Zon C yang ketika ini dikendalikan di peringkat persekutuan.

“Pada asalnya, permintaan itu dikemukakan oleh kerajaan negeri Sabah namun MKMA63 telah meluluskannya dan ia akan turut diperluas ke Sarawak,” kata Ongkili. -Bernama

Adun Apas Terima Kunjungan JAPEN

TAWAU: Pembantu Menteri Kewangan Sabah, Datuk Nizam Abu Bakar Titingan menerima kunjungan Jabatan Penerangan Malaysia (JAPEN) Sabah Cawangan Tawau, baru-baru ini.

Kunjungan yang diadakan di pejabat Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU) Bahagian Tawau itu banyak membincangkan tentang penubuhan Komuniti Keluarga Malaysia di daerah ini.

Komuniti yang akan ditubuhkan itu adalah badan sukarela yang terdiri daripada masyarakat pelbagai kaum bagi memupuk nilai murni dan kenegaraan dalam merealisasikan konsep ‘Keluarga Malaysia’.

Gerakan sukarela komuniti akan bertindak sebagai rakan strategi untuk menyampaikan maklumat tentang kenegaraan, perpaduan dan dasar kerajaan kepada masyarakat di daerah ini.

Ucapan Belanjawan 2022 Sabah

UCAPAN BELANJAWAN NEGERI TAHUN 2022

OLEH

Y.A.B. DATUK SERI PANGLIMA HAJI HAJIJI BIN HAJI NOOR
KETUA MENTERI MERANGKAP MENTERI KEWANGAN SABAH
DI PERSIDANGAN DEWAN UNDANGAN NEGERI

PADA
03 DISEMBER 2021 (JUMAAT)
BERSAMAAN 28 RABIULAKHIR 1443H

“EKONOMI PULIH, RAKYAT SEJAHTERA”

Bismillahirrahmanirrahim.
Assalamu’alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh
Salam Keluarga Malaysia
Salam Sabah Maju Jaya

Datuk Speaker,

  1. Dengan penuh takzim, saya mohon izin untuk
    membentangkan cadangan Belanjawan Negeri Sabah bagi
    Tahun 2022 untuk kelulusan Dewan yang mulia ini.
    MUKADIMAH
    Datuk Speaker,
  2. Alhamdulillah. Setinggi-tinggi pujian dan kesyukuran
    dirafakkan ke hadrat Allah Subahanahu Wa Ta’ala atas
    kekuasaan dan kebesaran-Nya kita dapat sekali lagi bersidang
    di Dewan yang mulia ini. Selawat dan salam ke atas junjungan
    besar Nabi Muhammad Sallallahualaihi Wasallam, para
    sahabat dan keluarga baginda.
    2 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  3. Saya juga bersyukur kerana dengan limpah rahmat dan izinNya jua, pada petang Jumaat yang penuh keberkatan ini, saya
    diberikan ruang dan kesempatan untuk terus menunaikan
    amanah serta tanggungjawab sebagai Menteri Kewangan bagi
    membentangkan Belanjawan Negeri Sabah Tahun 2022 di
    hadapan para Ahli Yang Berhormat yang dipilih mewakili
    seluruh rakyat di Sabah.
  4. Belanjawan 2022 merupakan bajet tahunan kedua di bawah
    Hala Tuju Sabah Maju Jaya (SMJ). Suka saya mengimbas
    kembali bahawa Hala Tuju SMJ yang telah dilancarkan pada
    29 Mac 2021 adalah berpaksikan Aku Janji Gabungan Rakyat
    Sabah (GRS) yang telah dimurnikan melalui rangkuman
    aspirasi rakyat dan diangkat sebagai agenda utama
    pembangunan negeri.
  5. Matlamat Hala Tuju ini adalah untuk memacu pembangunan
    yang komprehensif bertunjangkan kekuatan jati diri dan
    keteguhan patriotisme terhadap tanah air tercinta. Ini
    bersesuaian dengan tema Sabah Maju Jaya yang merupakan
    slogan jata negeri milik setiap anak watan sejak sekian lama.
    Pelan Pembangunan ini memayungi pelbagai pelan sektoral
    sedia ada. Ia juga telah dijajarkan dengan pelan-pelan di
    peringkat nasional dan global seperti Wawasan Kemakmuran
    Bersama 2030 (WKB2030) dan Sustainable Development
    Goals 2030 (SDG2030).
    3 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  6. Pelan ini ditunjangi tiga teras utama iaitu S, M, dan J meliputi:
    S: Sektor Utama Fokus Pertumbuhan Ekonomi melibatkan
    Pertanian, Perindustrian dan Pelancongan;
    M: Modal Insan dan Kesejahteraan Rakyat; serta
    J: Jaringan Infrastruktur dan Kelestarian Hijau.
  7. Sejak pelancaran SMJ, pelbagai inisiatif di bawah tiga teras
    utama tersebut telah dan sedang giat dilaksanakan untuk
    manfaat rakyat dan negeri. Sungguhpun pelaksanaan
    sepenuhnya sebahagian inisiatif di bawah pelan ini turut
    terkesan dengan faktor pandemik COVID-19, namun status
    kemajuannya adalah memberangsangkan. Kad Laporan
    Pencapaian bagi setiap kementerian akan dibentangkan
    secara tahunan bermula pada 29 Mac 2022. Insya Allah,
    bermula tahun hadapan, kita mensasarkan lebih banyak
    inisiatif dapat digerakkan melalui Belanjawan 2022 dengan
    situasi pandemik COVID-19 yang semakin terkawal.
    PRESTASI DAN PROSPEK EKONOMI: DUNIA DAN MALAYSIA
    Datuk Speaker,
  8. Hakikatnya, COVID-19 masih menjadi isu utama yang
    membelenggu kehidupan manusia di seluruh dunia. Sehingga
    kini, semua pihak masih berusaha menangani krisis yang telah
    mengorbankan banyak jiwa dan memberi impak negatif dan
    4 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    amat besar ke atas ekonomi, sosial dan cara hidup masyarakat
    global. Pandemik ini juga telah mengubah gaya hidup kepada
    norma baharu dengan pengamalan prosedur operasi standard
    (SOP) yang telah dikuatkuasakan dan perlu dipatuhi.
  9. Kerajaan Negeri akan terus berusaha bagi memastikan rakyat
    mendapat perlindungan melalui Program Imunisasi COVID-19
    Kebangsaan. Setakat 1 Disember 2021, Sabah telah
    mencapai kadar 75% vaksinasi lengkap bagi golongan dewasa
    dan remaja.
    EKONOMI DUNIA
    Datuk Speaker,
  10. Ekonomi dunia mula menunjukkan pertumbuhan di ambang
    pasca pandemik dengan kadar tidak sekata dan lemah.
    Pertumbuhan diunjurkan sebanyak 6 peratus pada tahun 2021
    dan menguncup kepada kadar 4.9 peratus pada tahun 2022.
    Unjuran pertumbuhan ini sebahagian besarnya disumbang
    oleh ekonomi kelompok Negara Maju, terutamanya Amerika
    Syarikat yang didorong oleh pakej rangsangan ekonomi serta
    kejayaan program vaksinasi. Manakala, bagi kategori Negara
    Ekonomi Membangun dan Pasaran Baru Muncul, peningkatan
    gelombang COVID-19 dan kelewatan akses kepada vaksinasi
    5 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    telah memberi kesan kepada aktiviti perdagangan negaranegara terbabit.
  11. Ekonomi Amerika Syarikat diunjurkan tumbuh pada kadar
    7 peratus pada tahun 2021 sebelum menguncup pada kadar
    4.9 peratus pada tahun 2022, apabila dasar sokongan fiskal
    dan monetori Kerajaan akan mula berkurangan. Sementara
    itu, dengan berlatar belakangkan persekitaran kesihatan yang
    semakin pulih dan kelonggaran sekatan pandemik, ekonomi
    Kesatuan Eropah diunjurkan tumbuh masing-masing pada
    kadar 4.6 peratus dan 4.3 peratus pada tahun 2021 dan 2022.
  12. Manakala, ekonomi Jepun diunjurkan tumbuh pada kadar
    2.8 peratus pada tahun 2021 dan meningkat kepada 3 peratus
    pada tahun 2022. Negara China pula menjangkakan ekonomi
    negara tersebut akan berkembang sebanyak 8.1 peratus pada
    tahun 2021 sebelum menguncup kepada kadar 5.7 peratus
    pada tahun berikutnya. Ini adalah susulan kepada langkah
    pihak berkuasa negara berkenaan yang dilihat lebih fokus
    dalam usaha mengurangkan risiko kestabilan kewangan. Pada
    masa yang sama, unjuran pertumbuhan ekonomi India dilihat
    kukuh pada kadar 9.5 peratus pada tahun 2021 sebelum
    menyusut sedikit kepada 8.5 peratus pada tahun 2022.
    6 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    EKONOMI MALAYSIA
    Datuk Speaker,
  13. Di peringkat domestik, ekonomi Malaysia kekal berada di
    landasan pemulihan pada tahun 2021 dan proses pemulihan
    ini dijangka akan lebih rancak lagi pada tahun 2022. Ini
    disokong oleh pembukaan semula aktiviti ekonomi secara
    berperingkat, dasar sokongan mampan kerajaan dan
    peningkatan berterusan dalam permintaan luaran. Justeru,
    diunjurkan ekonomi Malaysia dijangka akan berkembang di
    antara 4 peratus hingga 5 peratus pada suku tahun keempat
    tahun 2021. Rizab antarabangsa Bank Negara Malaysia juga
    kekal meningkat kepada USD115.2 billion setakat
    30 September 2021.
    PRESTASI DAN PROSPEK EKONOMI: SABAH
    Datuk Speaker,
  14. Sabah juga tidak terkecuali daripada menerima impak negatif
    yang dicetuskan oleh penularan virus COVID-19. Nilai
    Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) Negeri Sabah
    menyusut sebanyak 9.5 peratus iaitu daripada RM85.6 bilion
    pada tahun 2019 kepada RM77.5 bilion pada tahun 2020.
    Pendapatan Per Kapita Sabah juga telah menurun kepada
    7 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    RM21,626.00 pada tahun 2020 berbanding RM25,375.00
    pada tahun 2019. Ini adalah kesan langsung daripada
    pertumbuhan negatif semua sektor ekonomi utama negeri ini
    dalam tahun 2020.
  15. Sektor Pembinaan merupakan antara sektor yang paling
    terjejas dengan mencatat pertumbuhan negatif pada kadar
    29.1 peratus dalam tahun 2020. Ini didorong oleh
    pertumbuhan negatif sub-sektor kejuruteraan awam dan
    bangunan bukan kediaman. Syarat pematuhan SOP termasuk
    had jumlah pekerja yang dibenarkan di tapak pembinaan
    sepanjang tempoh Perintah Kawalan Pergerakan (PKP)
    mempengaruhi penyusutan pertumbuhan sektor berkenaan.
  16. Sektor Perlombongan dan Pengkuarian juga mencatatkan
    pertumbuhan negatif pada kadar 13.5 peratus pada tahun
    2020 disebabkan penyusutan bagi aktiviti pengekstrakan
    petroleum mentah dan gas asli.
  17. Manakala, pertumbuhan Sektor Perkhidmatan direkodkan
    telah menyusut kepada 7.4 peratus pada tahun 2020 yang
    didorong oleh penyusutan pertumbuhan sub-sektor
    Perdagangan Borong dan Runcit; Penginapan, Makanan dan
    Minuman; Pengangkutan dan Penyimpanan; serta Hartanah
    dan Perkhidmatan Perniagaan. Kelembapan aktiviti-aktiviti
    dalam sektor pelancongan secara langsung mempengaruhi
    penguncupan pertumbuhan semua sub-sektor tersebut.
    8 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Industri pelancongan menerima kesan yang paling ketara
    dengan ketibaan pelancong ke Sabah telah menurun secara
    drastik daripada 4.2 juta orang pada tahun 2019 kepada
    977,460 orang sahaja pada tahun 2020 iaitu penyusutan
    sebanyak 76.7 peratus. Setakat Oktober 2021, bilangan
    pelancong jauh menurun kepada 156,535 orang sahaja.
  18. Sektor Pertanian pula merekodkan pertumbuhan negatif pada
    kadar 6.6 peratus pada tahun 2020. Ini dipengaruhi oleh
    penurunan dalam sub-sektor tanaman khususnya
    pengeluaran kelapa sawit dan kelembapan aktiviti perhutanan
    dan pembalakan.
  19. Pertumbuhan Sektor Pembuatan pada tahun lepas telah
    menyusut sebanyak 6.5 peratus. Pengurangan dalam
    pembuatan minyak sawit mentah dan minyak sawit bertapis
    bagi kumpulan sub-sektor minyak dan lemak daripada sayuran
    dan haiwan menyumbang kepada penguncupan pertumbuhan
    sektor ini.
    Datuk Speaker,
  20. Pandemik COVID-19 juga telah merencatkan aktiviti
    perdagangan Sabah dengan rakan-rakan dagangan utama.
    Jumlah nilai eksport telah menyusut sebanyak 16 peratus
    daripada RM49.2 bilion pada tahun 2019 kepada RM41.3
    9 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    bilion pada tahun 2020. Manakala, nilai import telah
    meningkat sebanyak 7.9 peratus kepada RM38.1 bilion pada
    tahun 2020 berbanding RM35.3 bilion pada tahun
    sebelumnya. Sungguhpun demikian, Sabah masih
    mencatatkan lebihan dagangan positif sebanyak RM3.3 bilion
    pada tahun 2020. Kadar inflasi pada tahun 2020 telah
    menurun kepada negatif 1.9 peratus daripada 0.2 peratus
    pada tahun 2019.
  21. Kerajaan Negeri telah mengambil pelbagai langkah untuk
    mengurangkan impak negatif pandemik ini bagi merangsang
    semula pertumbuhan ekonomi Negeri Sabah. Pelbagai inisiatif
    yang telah dan sedang kita laksanakan termasuk membuka
    semula sektor-sektor ekonomi dan membenarkan aktiviti
    rentas daerah dan negeri. Di samping itu, pelaksanaan Pelan
    Pemulihan Negara dan pelbagai pakej rangsangan oleh
    Kerajaan Persekutuan telah berjaya membantu
    mempergiatkan lagi usaha pemulihan ekonomi negeri.
  22. Alhamdulillah, dengan pelbagai inisiatif yang dilaksanakan
    Kerajaan, pertumbuhan negatif pelbagai sektor pada tahun
    2020 telah mula berkembang kepada pertumbuhan positif
    pada tahun 2021. Pertumbuhan ekonomi Sabah pada tahun
    2021 dijangka menunjukkan tren pemulihan dan akan
    berkembang secara perlahan tetapi positif pada kadar
    3.8 peratus hingga 4 peratus.
    10 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  23. Jumlah keseluruhan eksport negeri dalam enam bulan
    pertama tahun ini telah meningkat 22.7 peratus dan mencecah
    RM24.9 bilion berbanding RM20.3 bilion dalam tempoh yang
    sama pada tahun 2020. Ini didorong oleh pengukuhan harga
    dan peningkatan nilai eksport beberapa komoditi utama
    khususnya minyak sawit dan petroleum mentah. Manakala,
    jumlah nilai import negeri dalam enam bulan pertama tahun ini
    telah menyusut sebanyak 34.5 peratus kepada RM15.2 bilion
    daripada RM23.2 bilion dalam tempoh yang sama pada tahun
    sebelumnya. Oleh itu, Sabah telah mencatatkan lebihan
    dagangan positif sejumlah RM9.7 bilion pada enam bulan
    pertama tahun 2021 berbanding dengan hanya RM3.3 bilion
    sepanjang tahun 2020.
  24. Kadar inflasi Negeri Sabah dalam tempoh Januari hingga Jun
    2021 adalah 1.4 peratus berbanding negatif 1.5 peratus dalam
    tempoh yang sama tahun 2020. Secara keseluruhannya,
    antara isu utama yang perlu ditangani segera pada masa ini
    adalah kesihatan awam, kos sara hidup, ketidak seimbangan
    pembangunan wilayah, kadar kemiskinan dan pengangguran
    yang kesemuanya berkait rapat dengan tuntutan keutamaan
    untuk memulihkan kedudukan ekonomi pada kadar segera
    untuk mewujudkan kesejahteraan rakyat.
    11 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Datuk Speaker,
  25. Sebagai langkah ke hadapan, Kerajaan Negeri komited untuk
    memperhebatkan lagi usaha bagi merangsang pertumbuhan
    ekonomi melalui pelaksanaan pelbagai projek pembangunan
    dan menarik pelaburan berimpak tinggi yang merentasi semua
    sektor. Untuk itu, Kerajaan Negeri akan memperkasa
    pelaksanaan projek-projek pembangunan sedia ada dan
    baharu di bawah Rancangan Malaysia Kedua Belas (RMKe12) bagi tempoh 2021 hingga 2025. Selain melonjakkan
    pertumbuhan ekonomi, usaha ini disasarkan untuk menjana
    lebih banyak peluang pekerjaan untuk rakyat.
  26. Kerajaan Negeri juga akan memperkasa pelaksanaan projekprojek berimpak tinggi yang menjadi flagship Hala Tuju SMJ
    melalui pelaburan asing dan domestik. Antaranya tiga
    pelaburan awal yang telah dimeterai pada 22 Mac 2021 iaitu
    Projek Pembinaan Kilang Pembuatan Kerajang Tembaga di
    Kota Kinabalu Industrial Park bernilai RM4.2 bilion, Projek Lok
    Kawi Resort City dengan nilai pembangunan kasar projek
    (GDV) sebanyak RM7 bilion dan Projek Kilang Pemprosesan
    Kelapa di Pitas dengan nilai pelaburan sebanyak RM200 juta.
  27. Projek-projek berskala besar melalui peruntukan Kerajaan
    Persekutuan seperti Projek Pembesaran Pelabuhan Kontena
    Teluk Sepangar, Projek Lebuhraya Pan Borneo dan projek-
    12 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    projek di bawah Program Jalan Luar Bandar yang sedang
    dalam pelaksanaan akan membantu proses rangsangan
    ekonomi.
  28. Saya yakin dengan pelaksanaan pelbagai projek ini, prospek
    ekonomi Sabah dalam tahun 2022 akan menunjukkan tren
    pemulihan yang lebih baik selari dengan pemulihan ekonomi
    di peringkat nasional dan global. Unjuran ekonomi Sabah bagi
    tahun 2022 dijangka tumbuh pada paras 4 peratus hingga
    4.5 peratus. Kita akan memantau dan memastikan semua
    projek yang disenaraikan di dalam Bajet Persekutuan 2022
    dan Belanjawan Negeri ini akan dilaksanakan dengan segera
    untuk menggerakkan rangsangan ekonomi sepenuhnya.
    TEMA DAN FOKUS BELANJAWAN NEGERI TAHUN 2022
    Datuk Speaker,
  29. Selari dengan tuntutan dan keutamaan semasa, tema
    Belanjawan Negeri Tahun 2022 ialah
    “Ekonomi Pulih, Rakyat Sejahtera”. Tema ini dirangka
    berteraskan aspirasi dan komitmen Kerajaan Negeri
    memulihkan ekonomi yang terkesan daripada pandemik dan
    meningkatkan kesejahteraan rakyat sekali gus menjayakan
    Hala Tuju Sabah Maju Jaya.
    13 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  30. Bagi merealisasikan matlamat tema belanjawan ini, Kerajaan
    Negeri mencadangkan anggaran perbelanjaan Belanjawan
    Tahun 2022 berjumlah RM4.596 bilion dengan anggaran
    kutipan hasil sebanyak RM4.707 bilion. Ini bermakna
    Belanjawan 2022 Negeri Sabah adalah Belanjawan Lebihan
    (Surplus Budget) berjumlah RM110.68 juta.
    Datuk Speaker,
  31. Agihan peruntukan Anggaran Perbekalan dan Anggaran
    Pembangunan Negeri dalam Tahun 2022 mengikut
    Kementerian adalah seperti berikut:
    Pertama : Kementerian Kewangan, Anggaran
    Perbekalan RM1.824 bilion dan Anggaran
    Pembangunan RM4.0 juta;
    Kedua : Kementerian Kerja Raya, Anggaran
    Perbekalan RM770.10 juta dan Anggaran
    Pembangunan RM244.97 juta;
    Ketiga : Jabatan Ketua Menteri, Anggaran
    Perbekalan RM514.94 juta dan Anggaran
    Pembangunan RM161.59 juta;
    Keempat : Kementerian Pertanian dan Perikanan,
    Anggaran Perbekalan RM319.01 juta dan
    Anggaran Pembangunan RM111.87 juta;
    14 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Kelima : Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi,
    Anggaran Perbekalan RM206.01 juta dan
    Anggaran Pembangunan RM10.60 juta;
    Keenam : Kementerian Pelancongan, Kebudayaan
    dan Alam Sekitar, Anggaran Perbekalan
    RM113.35 juta dan Anggaran
    Pembangunan RM18.58 juta;
    Ketujuh : Kementerian Pembangunan Masyarakat
    dan Kesejahteraan Rakyat, Anggaran
    Perbekalan RM122.40 juta dan Anggaran
    Pembangunan RM11.72 juta;
    Kelapan : Kementerian Pembangunan Luar Bandar
    Sabah, Anggaran Perbekalan RM87.66
    juta dan Anggaran Pembangunan
    RM123.0 juta;
    Kesembilan : Kementerian Belia dan Sukan Sabah,
    Anggaran Perbekalan RM80.59 juta dan
    Anggaran Pembangunan RM15.30 juta;
    Kesepuluh : Kementerian Kerajaan Tempatan dan
    Perumahan, Anggaran Perbekalan
    RM121.22 juta dan Anggaran
    Pembangunan RM13.89 juta;
    15 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Kesebelas : Kementerian Pembangunan
    Perindustrian, Anggaran Perbekalan
    RM19.91 juta dan Anggaran
    Pembangunan RM26.05 juta;
    Keduabelas : Perbelanjaan Yang Diuntukkan, Anggaran
    Perbekalan RM383.04 juta; dan
    Ketigabelas : Perbelanjaan Yang Tidak Termasuk
    Dalam Kementerian – Kementerian,
    Anggaran Perbekalan RM33.73 juta.
    ANGGARAN HASIL DAN PERBELANJAAN TAHUN 2022
    ANGGARAN HASIL TAHUN 2022
    Datuk Speaker,
  32. Kita akan mengurus belanjawan ini dengan sebaiknya dan
    penuh tanggungjawab untuk memastikan kedudukan
    kewangan Kerajaan Negeri berada dalam keadaan yang stabil
    dan tidak menjejaskan rezab sedia ada. Keupayaan kita untuk
    meningkatkan perbelanjaan bagi faedah rakyat akan
    bergantung kepada kemampanan hasil negeri.
  33. Alhamdulillah, kita bersyukur apabila harga purata minyak
    sawit mentah dan minyak mentah petroleum adalah lebih
    tinggi berbanding kadar harga yang diramalkan semasa
    16 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    penyediaan Anggaran Hasil 2021. Ekoran itu, sasaran kutipan
    hasil tahun ini dijangka bertambah sebanyak 9.6 peratus atau
    RM430.67 juta menjadikan Anggaran Hasil Disemak Tahun
    2021 telah meningkat berbanding anggaran asal hasil tahun
  34. Ini bermakna, tahun 2021 bakal melakar sejarah baharu
    bagi Sabah dengan rekod anggaran hasil negeri tertinggi sejak
    merdeka dengan jumlah RM4.912 bilion.
  35. Antara faktor yang menyumbang kepada peningkatan hasil
    tahun 2021 ini adalah pembayaran Cukai Jualan Negeri (CJN)
    bagi produk minyak dan gas. Pada kesempatan ini, saya ingin
    merakamkan penghargaan kepada syarikat-syarikat minyak
    dan gas khususnya PETRONAS atas komitmen
    melaksanakan tanggungjawab pembayaran cukai ini.
    Datuk Speaker,
  36. Mengambil kira sebahagian besar hasil negeri adalah
    disumbangkan oleh komoditi minyak sawit mentah dan minyak
    mentah petroleum, Kerajaan Negeri perlu berhemat dan
    mengambil pendekatan konservatif dalam penyediaan
    Anggaran Hasil 2022 agar kedudukan kewangan Kerajaan
    kekal kukuh. Ini adalah kerana penentuan harga komoditi ini
    terdedah kepada risiko perubahan semasa dalam persekitaran
    ekonomi dan pasaran global yang di luar kawalan kita.
    Disebabkan faktor-faktor tersebut, maka Kerajaan Negeri
    17 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    mengunjurkan Anggaran Hasil Tahun 2022 adalah berjumlah
    RM4.707 bilion.
    Datuk Speaker,
  37. Dalam Anggaran Hasil Tahun 2022, Hasil Cukai dijangka
    menyumbang 44.5 peratus iaitu RM2.094 bilion. Manakala,
    Hasil Bukan Cukai dijangka menyumbang sebanyak
    RM2.138 bilion atau 45.4 peratus. Sementara itu, kita dijangka
    menerima sebanyak RM475.02 juta atau 10.1 peratus melalui
    kategori Terimaan Bukan Hasil.
  38. Harga petroleum yang tinggi pada ketika ini akan
    menyumbang kepada peningkatan jangkaan royalti yang bakal
    diterima pada tahun hadapan, menjadikan Royalti Petroleum
    sebagai penyumbang terbesar dengan jumlah RM1.2 bilion
    atau 25.5 peratus. Ini diikuti dengan Cukai Jualan Produk
    Petroleum dengan sumbangan sebanyak RM1.1 bilion atau
    23.4 peratus dan Cukai Jualan Minyak Sawit Mentah sebanyak
    RM810 juta atau 17.2 peratus.
  39. Dari aspek Hasil Cukai, tiga penyumbang utama di bawah
    kategori ini adalah Cukai Jualan Negeri yang menyumbang
    41.7 peratus dengan anggaran RM1.965 bilion; Sewa Tanah
    menyumbang 1.9 peratus dengan anggaran RM88 juta serta
    18 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Cukai Pelabuhan dan Dermaga menyumbang 1 peratus
    dengan anggaran RM47.17 juta.
  40. Di bawah Hasil Bukan Cukai, selain Royalti Petroleum, hasilhasil utama yang lain ialah Jualan Air sejumlah RM280 juta;
    Faedah atas Baki Wang Tunai dan Simpanan Jangka Pendek
    berjumlah RM150 juta; Premium Tanah dengan anggaran
    RM146 juta; Royalti Keluaran Hutan dan Royalti Eksport Kayu
    Diproses berjumlah RM113.26 juta serta Dividen berjumlah
    RM104 juta.
    Datuk Speaker,
  41. Bagi kategori Terimaan Bukan Hasil pula, Pemberian Kerajaan
    Persekutuan adalah merupakan objek utama dengan
    anggaran RM474.82 juta. Daripada jumlah ini, RM197.82 juta
    adalah dalam bentuk pemberian yang akan diterima oleh
    Kerajaan Negeri secara langsung iaitu Pemberian Mengikut
    Kiraan Kepala, Pemberian Pertambahan Hasil, Pemberian
    untuk Menggantikan Duti Import/Eksais Keatas Petroleum dan
    Pemberian Khas. Baki sebanyak RM277 juta lagi adalah
    Pemberian bagi Membiayai Perbelanjaan Mengurus bagi
    Jabatan-Jabatan di Bawah Senarai Bersama dan Sumbangan
    kepada Kos Pelaksanaan Projek Pembangunan Persekutuan.
    19 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    ANGGARAN PERBELANJAAN PERBEKALAN TAHUN 2022
    Datuk Speaker,
  42. Bagi tujuan membiayai operasi dan pengurusan Kerajaan,
    sebanyak RM4.596 bilion dicadangkan untuk Anggaran
    Perbekalan Tahun 2022. Jumlah ini melibatkan kenaikan
    sebanyak RM293.52 juta atau 6.82 peratus berbanding
    dengan anggaran asal tahun 2021 sebanyak RM4.303 bilion.
    Jumlah ini diagih untuk tujuan pembayaran Emolumen,
    Perbelanjaan Berulang dan Perbelanjaan Khas.
  43. Daripada jumlah keseluruhan Anggaran Perbekalan 2022,
    sejumlah RM758.99 juta disyorkan untuk Emolumen. Jumlah
    ini mencatatkan kenaikan sebanyak RM22.34 juta atau
    3.03 peratus berbanding dengan anggaran tahun 2021
    berjumlah RM736.65 juta. Faktor utama peningkatan ini
    adalah disebabkan oleh kenaikan gaji tahunan anggota
    perkhidmatan awam negeri.
  44. Manakala, Perbelanjaan Berulang disyorkan sebanyak
    RM1.809 bilion. Jumlah ini melibatkan peningkatan sebanyak
    RM206.55 juta atau 12.89 peratus berbanding anggaran
    tahun 2021 sebanyak RM1.602 bilion. Kenaikan Perbelanjaan
    Berulang mengambil kira peningkatan bagi tujuan
    penyelenggaraan dan pengendalian masjid, surau dan
    sekolah agama, penyenggaraan loji dan Program Pengurusan
    20 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Ternak, program-program di bawah Kementerian
    Pembangunan Perindustrian, Program Institut Latihan Teknik
    dan Perdagangan Kampus Utama Papar dan Cawangan Kota
    Kinabalu dan Program Isyarat Jalan Lalu Lintas.
  45. Bagi Perbelanjaan Khas pula, disyorkan sebanyak
    RM2.028 bilion. Jumlah ini juga meningkat sebanyak
    RM64.63 juta atau bersamaan 3.29 peratus berbanding
    anggaran tahun 2021 yang berjumlah RM1.963 bilion.
    Peningkatan Perbelanjaan Khas adalah bagi meneruskan
    usaha Kerajaan untuk memberi bantuan kepada rakyat yang
    melibatkan peningkatan peruntukan untuk Penyediaan
    Infrastruktur Sokongan, program membaik pulih kerosakan
    akibat bencana alam di bawah Jabatan Pembetungan Sabah,
    Pelaburan Ekuiti dan Pinjaman kepada Badan-badan
    Berkanun dan Agensi Awam, program di bawah Kementerian
    Sains, Teknologi dan Inovasi serta peruntukan berkaitan
    pengurusan isu COVID-19.
    ANGGARAN PERBELANJAAN PEMBANGUNAN TAHUN 2022
    Datuk Speaker,
  46. Perbelanjaan Pembangunan Negeri merupakan sumber
    penting untuk memacu pembangunan dalam pelbagai sektor
    dan melonjakkan pertumbuhan ekonomi. Perbelanjaan ini
    21 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    diagih dan dikawal melalui Belanjawan Pembangunan.
    Peruntukan untuk tujuan ini diperoleh daripada caruman
    Anggaran Perbekalan Negeri dan juga sumber kewangan
    Persekutuan dalam bentuk Pemberian, Imbuh Balik dan
    Pinjaman.
  47. Bagi maksud Perbelanjaan Pembangunan, sebanyak
    RM1.368 bilion dicadang diperuntukkan dalam tahun 2022.
    Jumlah ini merangkumi peruntukan Kerajaan Negeri
    sebanyak RM741.57 juta dan peruntukan Kerajaan
    Persekutuan berjumlah RM626.58 juta. Peruntukan Kerajaan
    Persekutuan ini termasuk Pembayaran Imbuh Balik
    Persekutuan berjumlah RM65.25 juta dan Pinjaman
    Persekutuan sebanyak RM561.33 juta.
  48. Selaras dengan inti pati tema Belanjawan kali ini, agihan
    peruntukan pembangunan tahun hadapan masih lagi tertumpu
    kepada Sektor Ekonomi sebagai penerima amaun terbesar
    iaitu sebanyak RM487.26 juta atau bersamaan dengan
    66 peratus. Ini diikuti oleh Sektor Sosial yang diagihkan
    sebanyak RM236.86 juta atau 32 peratus dan seterusnya
    Sektor Pentadbiran Am sebanyak RM17.45 juta iaitu
    bersamaan 2 peratus daripada jumlah keseluruhan
    peruntukan pembangunan untuk tahun 2022.
    22 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  49. Untuk makluman Dewan yang mulia ini, pada tahun 2022,
    Kerajaan Negeri masih mengekalkan siling peruntukan
    pembangunan yang diluluskan dalam RMKe-12, iaitu
    sebanyak RM4.217 bilion bagi membiayai sebanyak
    778 projek pembangunan. Daripada jumlah tersebut,
    sebanyak 227 buah projek merupakan projek sambungan
    dan 551 projek lagi adalah projek baharu.
    SEKTOR UTAMA FOKUS PERTUMBUHAN EKONOMI
    Datuk Speaker,
  50. Strategi dan pendekatan untuk merancakkan pembangunan
    akan tertumpu kepada pertumbuhan sektor-sektor produktif
    dan fokus utama pembangunan negeri sebagaimana yang
    digariskan dalam Hala Tuju Sabah Maju Jaya iaitu pertanian,
    perindustrian dan pelancongan. Pada tahun 2022, sebanyak
    RM919.18 juta akan diperuntukkan bagi pembangunan ketigatiga sektor tersebut. Jumlah ini merupakan peningkatan
    sebanyak RM8.48 juta atau bersamaan 0.92 peratus
    berbanding peruntukan tahun 2021 iaitu sebanyak
    RM910.7 juta.
    23 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    SEKTOR PERTANIAN
    Datuk Speaker,
  51. Sektor Pertanian merupakan sektor terbesar pertumbuhan
    ekonomi negeri dalam Hala Tuju SMJ. Kerajaan komited untuk
    terus memperkasa pembangunan sektor pertanian melibatkan
    empat sub-sektor iaitu Tanaman, Ternakan,
    Perikanan/Akuakultur dan Komoditi Getah. Matlamat Kerajaan
    dalam memacu sektor ini adalah untuk meningkatkan
    produktiviti dan kualiti hasil serta produk pertanian negeri dan
    memastikan tahap sara diri atau Self-Sufficiency Level (SSL)
    ditingkatkan setiap tahun melalui pelbagai inisiatif pemodenan.
  52. Sektor pertanian merupakan salah satu sektor yang produktif
    dalam menyediakan bahan makanan kepada penduduk,
    peluang perniagaan dan pekerjaan serta sumber bahan
    mentah kepada sektor pembuatan. Justeru, sebanyak
    RM561.81 juta diperuntukkan kepada sektor pertanian pada
    tahun hadapan. Pada tahun 2022, Kementerian Pertanian dan
    Perikanan Sabah (MAF) diperuntukkan sebanyak
    RM65.09 juta bagi tujuan perbelanjaan perbekalan.
  53. Sub-sektor tanaman merupakan antara penyumbang utama
    pembangunan ekonomi Sabah. Menyedari hakikat ini,
    Kerajaan Negeri menyediakan sebanyak RM33.7 juta bagi
    24 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    peruntukan pembangunan dan RM79.54 juta bagi peruntukan
    perbekalan kepada Jabatan Pertanian Sabah. Peruntukan
    tersebut adalah untuk melaksanakan program-program
    berkaitan dengan pengeluaran tanaman makanan, pensijilan
    ladang, penyelidikan tanaman dan inovasi pertanian,
    penguatkuasaan bio-sekuriti dan kuarantin tumbuhan serta
    pemerkasaan usahawan tani.
  54. Bagi sub-sektor perikanan, sebanyak RM12.09 juta
    diperuntukkan bagi perbelanjaan pembangunan dan sebanyak
    RM24.85 juta bagi perbelanjaan perbekalan bagi tahun 2022.
    Fokus pelaksanaan program dan projek di bawah sub-sektor
    ini adalah bagi meningkatkan pengeluaran hasil ikan,
    akuakultur rumpai laut dan ikan hiasan, pengurusan sumber
    perikanan dengan cekap melalui penggunaan aplikasi
    teknologi baharu dan urus tadbir perikanan yang baik.
  55. Manakala bagi sub-sektor ternakan, Jabatan Perkhidmatan
    Veterinar diperuntukkan sebanyak RM56.8 juta bagi
    perbelanjaan perbekalan dan sebanyak RM16.32 juta bagi
    perbelanjaan pembangunan yang melibatkan pelaksanaan
    sebanyak 43 program. Sebanyak RM19.5 juta merupakan
    peruntukan imbuh balik Persekutuan yang melibatkan
    pelaksanaan sebanyak tujuh program pembangunan.
    25 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  56. Bagi menyokong pembangunan dan penyelenggaraan
    infrastruktur pengairan dan saliran, sejumlah RM92.7 juta
    diperuntukkan kepada Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS) di
    bawah perbelanjaan perbekalan. Di samping itu, Kerajaan
    Negeri meluluskan siling peruntukan sebanyak RM68.51 juta
    dalam RMKe-12 untuk membangunkan beberapa kemudahan
    pengairan dan saliran di daerah Kota Marudu, Keningau,
    Sandakan dan Beaufort. Untuk tujuan ini, sejumlah RM6.7 juta
    diperuntukkan di bawah perbelanjaan pembangunan pada
    tahun hadapan.
  57. Kerajaan Negeri juga sentiasa komited untuk mengurangkan
    masalah banjir melalui pengurusan dan pembangunan
    tebatan banjir, sungai dan pantai. Oleh itu, sejumlah
    RM19.2 juta diperuntukkan bagi tahun 2022. Selain itu,
    sejumlah RM2.16 juta diperuntukkan bagi pengurusan
    infrastruktur hidrologi, sumber air dan pembinaan
    pejabat.
    Datuk Speaker,
  58. Bagi membolehkan tanaman padi sawah dapat diusahakan
    dua kali setahun sekali gus meningkatkan pengeluaran padi,
    infrastruktur pengairan dan saliran di Kota Marudu, Trusan
    Sapi di Beluran dan Tambunan akan dinaik taraf yang
    26 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    melibatkan keluasan 3,584 hektar menerusi peruntukan imbuh
    balik Persekutuan sebanyak RM38 juta.
  59. Pada tahun 2022, Lembaga Indusri Getah Sabah (LIGS)
    diperuntukkan sebanyak RM5.23 juta bagi perbelanjaan
    pembangunan. LIGS akan terus menerima geran bantuan
    Kerajaan sebanyak RM11 juta pada tahun 2022. Pembayaran
    Insentif Harga Getah kepada pekebun kecil akan diteruskan
    dengan peruntukan sebanyak RM20 juta.
  60. LIGS juga akan meneruskan pembangunan kawasan ladang
    melalui Program High Impact Project (HIP) Tanam Baru dan
    Tanam Semula Getah Secara Berkelompok yang melibatkan
    2,333 pekebun kecil. Selain itu, LIGS juga akan terus
    melaksanakan program Aktiviti Ekonomi Tambahan (AET)
    kepada pekebun-pekebun kecil getah dengan empat bidang
    usaha iaitu tanaman halia, nanas MD2, pisang nipah dan
    penternakan ikan tilapia.
  61. Korporasi Pembangunan Desa (KPD) dan Korporasi
    Kemajuan Perikanan dan Nelayan Sabah (Ko-Nelayan)
    bertanggungjawab untuk membantu para petani dan nelayan
    dalam pembangunan dan peningkatan hasil pertanian dan
    perikanan. Oleh itu, pada tahun 2022, sejumlah RM7.39 juta
    dan RM8.06 juta diperuntukkan masing-masing kepada KPD
    dan Ko-Nelayan untuk program pembangunan. Manakala,
    27 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    sejumlah RM12 juta diperuntukkan sebagai geran bantuan
    Kerajaan kepada KPD dan RM9 juta kepada Ko-Nelayan.
    SEKTOR PERINDUSTRIAN
    Datuk Speaker,
  62. Selain Sektor Pertanian, Belanjawan Negeri 2022 akan
    memberikan tumpuan kepada pembangunan Sektor
    Perindustrian yang merupakan sektor kedua fokus
    pertumbuhan ekonomi. Susulan daripada kejayaan
    pelaksanaan inisiatif pelaburan SK Nexilis, kita juga sedang
    dalam proses akhir rundingan untuk beberapa pelaburan lain
    yang berupaya mewujudkan peluang pekerjaan dan pelbagai
    kesan limpahan ekonomi lain.
  63. Bagi memperkasa lagi agenda pembangunan perindustrian,
    pada tahun hadapan, Kerajaan Negeri memperuntukkan
    sebanyak RM129.97 juta untuk pembangunan sektor
    perindustrian dan perdagangan di bawah Kementerian
    Pembangunan Perindustrian (KPP), Kementerian
    Pembangunan Luar Bandar (KPLB) dan Kementerian
    Kewangan.
  64. Daripada jumlah itu, sebanyak RM65.97 juta diperuntukkan
    kepada KPP termasuk Jabatan Pembangunan Perindustrian
    28 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    dan Penyelidikan untuk melaksanakan pelbagai program bagi
    memastikan infrastruktur asas di taman-taman perindustrian
    sentiasa kondusif bagi menarik potensi pelaburan. Sepanjang
    RMKe-12, siling sebanyak RM116.67 juta telah diluluskan
    kepada KPP bagi memenuhi keperluan pembangunan di
    Taman Perindustrian Kota Kinabalu (KKIP), Palm Oil Industrial
    Cluster (POIC) Lahad Datu dan Sipitang Oil & Gas Industrial
    Park (SOGIP).
  65. Selain KKIP yang telah menerima pelaburan baharu pada
    tahun ini, sukacita dimaklumkan bahawa beberapa potensi
    pelaburan baharu sedang diusahakan untuk dilaksanakan
    di SOGIP. Antaranya pelaburan melibatkan gas asli cecair
    (LNG), pembuatan produk logam silikon, penapisan minyak
    kelapa sawit bersepadu dan pemprosesan kitar semula
    teknologi hijau.
    Datuk Speaker,
  66. Pembangunan Industri Kecil dan Sederhana (IKS) terus diberi
    tumpuan sebagai pemangkin kepada sektor pembuatan.
    Usaha akan dilipat gandakan untuk membantu pembangunan
    IKS termasuk dalam aspek pemasaran. Kerjasama dengan
    Pasaraya BATARAS dan PETRONAS Dagangan Berhad
    melalui program pemasaran produk IKS Sabah di Kedai Mesra
    PETRONAS akan diteruskan pada tahun 2022. Dianggarkan
    29 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    prestasi jualan bagi kedua-dua program ini menjelang
    Disember 2021 adalah sebanyak RM3.2 Juta.
  67. Jabatan Pembangunan Perindustrian dan Penyelidikan
    diperuntukkan sebanyak RM5.76 juta di bawah perbelanjaan
    perbekalan bagi menubuhkan empat lagi Pusat IKS pada
    tahun 2022 di peringkat daerah untuk memasarkan produkproduk IKS. Program Bantuan IKS (BAIKS) yang telah
    membantu seramai 3,269 usahawan sejak dimulakan akan
    diteruskan. Kerajaan juga telah merancang pelbagai program
    bagi meningkatkan kualiti produk IKS dan meneroka pasaran
    luar negeri secara digital.
  68. Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sabah (SEDCO)
    diperuntukkan sebanyak RM5.5 juta pada tahun 2022 untuk
    memulakan pembangunan rumah kedai di Sook dan pekan
    baharu Sapulut. Di samping itu, SEDCO akan terus
    menganjurkan program Tunas Niaga @ Protune bagi
    melahirkan dan membudayakan keusahawanan dalam
    kalangan pelajar sekolah serta kursus-kursus intensif
    keusahawanan khas untuk lepasan graduan seperti Skim
    Usahawan Siswazah (SUS) dan Skim Usahawan Teknikal
    (SUT).
  69. Selain itu, sebanyak RM62 juta diperuntukkan di bawah
    Kementerian Kewangan untuk pelaksanaan projek dan
    program berkaitan pembangunan industri. Melalui peruntukan
    30 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    dan pelbagai program yang dirancang, adalah disasarkan
    sektor perindustrian akan kembali pulih pasca pandemik.
    SEKTOR PELANCONGAN
    Datuk Speaker,
  70. Pandemik COVID-19 mengakibatkan pelancongan menjadi
    sektor yang terjejas teruk disebabkan penutupan sempadan
    dan sekatan penerbangan keluar masuk di seluruh negara
    termasuk Negeri Sabah. Kerajaan Negeri bertekad untuk
    memulihkan segera industri pelancongan secara berperingkat
    dan sekali gus mengembalikan dan melonjakkan kedudukan
    Sabah sebagai destinasi pelancongan tumpuan. Antara fokus
    strategi yang sedang dilaksanakan adalah meningkatkan
    pembangunan pelancongan berasaskan komuniti luar bandar,
    mempergiatkan pemasaran dan promosi serta
    memperkukuhkan dan menarik business events.
  71. Pada tahun 2022, secara keseluruhannya, sejumlah
    RM227.4 juta diperuntukkan kepada sektor pelancongan.
    Daripada jumlah tersebut sebanyak RM131.93 juta
    diperuntukkan kepada Kementerian Pelancongan,
    Kebudayaan dan Alam Sekitar (KePKAS) serta jabatan dan
    agensi di bawahnya. Antara langkah yang dilaksanakan
    adalah melalui Program Pembangunan Pelancongan Luar
    31 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Bandar sebagai sokongan dalam membangunkan fasiliti-fasiliti
    dan produk pelancongan luar bandar.
  72. Hasrat kita adalah untuk menjadi destinasi pelancongan luar
    bandar bertaraf dunia dengan mencapai ASEAN Standard
    menjelang tahun 2025. Sabah mempunyai potensi tinggi untuk
    mencapai matlamat ini kerana pelancongan luar bandar
    berasaskan alam semulajadi seperti terapi alam (forest
    bathing) adalah faktor tarikan kepada pelancong dari negaranegara sasaran utama seperti Jepun, Korea dan Eropah.
    Setakat ini, Sabah mempunyai lebih 500 pengusaha
    pelancongan desa berasaskan komuniti.
  73. Selain itu, Kerajaan Negeri akan melancarkan Tourism
    Satellite Account (TSA) yang akan menghasilkan satu data
    bersepadu sektor pelancongan. TSA akan berupaya
    mengukur nilai perbelanjaan pelancong domestik dan
    antarabangsa dan mengenal pasti nilai sumbangan industri
    pelancongan kepada KDNK Negeri termasuk data pekerjaan.
    Selain memanfaatkan agensi Kerajaan dan pemain industri,
    data komprehensif seumpama ini amat penting untuk
    merangka strategi bagi memastikan hasil negeri dapat
    ditingkatkan secara optimum dalam sektor pelancongan.
    Untuk tujuan ini, sejumlah RM8.08 juta diperuntukkan pada
    tahun 2022.
    32 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Datuk Speaker,
  74. Kerajaan Negeri juga memberikan tumpuan untuk
    memperkukuhkan dan menarik Business Events. Selain hotel
    dan pusat peranginan sedia ada, Malaysia Convention and
    Exhibition Bureau (MyCEB) melaporkan Sabah International
    Convention Center (SICC) dilihat menjadi aset yang
    berpotensi untuk menarik kumpulan Business Events apabila
    pintu sempadan telah dibuka kelak.
  75. Pada masa yang sama, perancangan jangka panjang untuk
    pembangunan sektor ini akan terus dilaksanakan termasuk
    penyediaan produk pelancongan berprestij dengan menarik
    pelancong berkualiti (high yield tourists) dan pelancong
    mewah (high-end tourists). Projek Lok Kawi Resort City dan
    penjenamaan semula Projek Tanjung Aru Eco Development
    (TAED) merupakan antara inisiatif awal, selain beberapa
    pelaburan lain dalam proses dimuktamadkan yang bertujuan
    menyediakan produk pelancongan berprestij. Selaras dengan
    tren pelancongan yang menjurus kepada pelancongan elit, kita
    tidak hanya boleh bergantung kepada pelancongan massa
    (mass tourism). Keutamaan perlu beralih dari fokus kuantiti
    kepada kualiti agar Sabah menjadi destinasi pelancongan
    yang berdaya saing dengan pulangan hasil yang lebih tinggi.
    33 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  76. Selain itu, kekayaan tradisi budaya dan kepelbagaian etnik
    merupakan ciri keunikan dan aset sektor pelancongan yang
    akan terus dipelihara untuk diwarisi generasi akan datang.
    Untuk tujuan itu, sebanyak RM9.5 juta diperuntukkan kepada
    Lembaga Kebudayaan Sabah dan RM400 ribu kepada
    persatuan-persatuan kebudayaan bagi melaksanakan
    kegiatan kebudayaan, kesenian dan bahasa. Satu Pelan
    Pembangunan Kebudayaan Negeri Sabah akan digubal untuk
    memartabatkan khazanah warisan berharga Sabah ini ke
    peringkat yang lebih tinggi. Antara strategi yang akan
    digerakkan adalah program pendigitalan untuk memperkasa
    capaian data dan akses berhubung budaya, etnik dan warisan
    negeri melalui Pembangunan Cultural Mapping dan
    Pembangunan e-Heritage.
    MODAL INSAN DAN KESEJAHTERAAN RAKYAT
    Pendidikan, Latihan dan ICT
    Datuk Speaker,
  77. Selain penumpuan kepada sektor-sektor utama pertumbuhan
    dan pemulihan ekonomi, Belanjawan 2022 juga memberikan
    fokus kepada teras kedua dalam Hala Tuju SMJ iaitu
    Pembangunan Modal Insan dan Kesejahteraan Rakyat.
    Tanggungjawab ini diamanahkan kepada beberapa
    34 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    kementerian dan agensi. Antaranya, Kementerian Sains,
    Teknologi dan Inovasi (KSTI) telah diperuntukkan sebanyak
    RM127.06 juta untuk Program Pembudayaan dan
    Pengadaptasian Sains, Teknologi dan Inovasi.
  78. Jabatan Pembangunan Sumber Manusia (JPSM)
    diperuntukkan sebanyak RM23.87 juta untuk tujuan
    pengendalian kursus dan latihan kemahiran dalam bidang
    teknologi, teknikal dan perdagangan. Ini termasuk Program
    Pembangunan Sabah Talent and Entreprenuership (STEP)
    bagi membantu belia dan beliawanis yang telah kehilangan
    punca pendapatan. Selain itu, beberapa projek akan
    dilaksanakan untuk meningkatkan prasarana pusat latihan
    sedia ada dan kajian kemungkinan pembinaan lima kampus
    satelit JPSM.
  79. Sabah Creative Economy and Innovation Centre (SCENIC)
    juga akan menganjurkan pelbagai latihan berkonsepkan
    keusahawanan berteraskan inovasi bagi memastikan bakat
    modal insan di Sabah terus digilap untuk memenuhi kehendak
    industri semasa. Seiring Revolusi Industri 4.0, Kerajaan Negeri
    meletakkan keutamaan untuk memastikan agar
    perkembangannya dapat diadaptasi dalam pelbagai sektor
    ekonomi negeri. Oleh itu, peruntukan sebanyak RM500 ribu
    bagi melaksanakan Kajian Kemungkinan Pembangunan IR4.0
    35 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Advancement Centre di Sabah Skills & Technology Centre
    (SSTC).
  80. Kita akan terus komited untuk melahirkan lebih ramai modal
    insan yang berpengetahuan dan berkemahiran tinggi dalam
    bidang Teknologi Komunikasi dan Maklumat (ICT).
    Sehubungan itu, sebanyak RM61.8 juta diperuntukkan bagi
    latihan, kursus dan pembangunan ICT. Ini termasuklah
    peruntukan di bawah KSTI sebanyak RM35.16 juta dan
    Jabatan Perkhidmatan Komputer Negeri Sabah (JPKN)
    berjumlah RM22.94 juta. JPKN akan terus komited dalam
    meningkatkan ciri-ciri keselamatan sistem aplikasi kerajaan
    dan memudahkan akses maklumat kepada rakyat.
    Datuk Speaker,
  81. Selari dengan komitmen pembangunan modal insan melalui
    Pendidikan, pemberian biasiswa bagi melanjutkan pengajian
    ke peringkat lebih tinggi akan diteruskan dengan peruntukan
    RM55 juta. Keutamaan penajaan adalah bagi pelajar yang
    mengambil kursus dalam bidang Sains, Teknologi,
    Kejuruteraan dan Matematik (STEM) bagi memenuhi tuntutan
    pasaran pada masa akan datang.
  82. Agenda pembangunan modal insan dan kesejahteraan rakyat
    juga akan meliputi bantuan khas pendidikan kepada golongan
    yang memerlukan. Ini untuk memastikan setiap anak Sabah
    36 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    mempunyai akses dan tidak dinafikan hak untuk mendapatkan
    pendidikan. Antara inisiatif yang dilaksanakan adalah Program
    Bantuan Sosial Sekolah seperti pakaian seragam, kasut dan
    alat tulis yang akan diteruskan melibatkan 289,204 murid
    dengan peruntukan sejumlah RM13.9 juta.
  83. Kerajaan Negeri juga akan meneruskan dua bentuk bantuan
    khas pendidikan yang diperkenalkan tahun lalu iaitu Bantuan
    Tunai Pendaftaran IPT (BUDI) dan Bantuan Khas Tunai
    Peperiksaan (BAKTI) yang melibatkan peruntukan masingmasing sebanyak RM10 juta dan RM7.5 juta.
  84. Tahun hadapan, satu inisiatif baharu akan dilaksanakan iaitu
    Bantuan Ihsan Tabungan Pendidikan Negeri (BISTARI)
    dengan peruntukan sebanyak RM5 juta. Melalui BISTARI,
    setiap anak Sabah yang dilahirkan bermula tahun 2022 akan
    ditawarkan akaun Skim Simpanan Pendidikan Nasional
    (SSPN) melalui Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi
    Nasional (PTPTN) dengan bantuan sejumlah RM100 yang
    disumbangkan oleh Kerajaan Negeri. Inisiatif ini menzahirkan
    komitmen Kerajaan Negeri terhadap pembangunan modal
    insan dengan merintis galakan menabung untuk pendidikan
    sejak dari awal kelahiran.
  85. Manakala bagi menyemarakkan pembudayaan ilmu dan
    pendidikan, Perpustakaan Negeri Sabah diperuntukkan
    37 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    sebanyak RM40.57 juta termasuk untuk pembinaan tiga
    perpustakaan cawangan dan dua perpustakaan desa yang
    baharu. Usaha akan dilipat gandakan untuk memupuk budaya
    membaca melalui Program Gerakan Membaca dan
    menyediakan lebih banyak terbitan, koleksi bacaan dan bahan
    rujukan yang boleh diakses secara maya.
    Keagamaan dan Memartabatkan Perundangan Anak Negeri
    Datuk Speaker,
  86. Pembangunan modal insan dan kesejahteraan rakyat meliputi
    aspek keagamaan dan kerohanian. Kerajaan Negeri akan
    terus melaksanakan program-program keagamaan melalui
    penyaluran peruntukan perbekalan dan pembangunan
    sebanyak RM164.12 juta kepada agensi-agensi Kerajaan
    berkaitan, badan-badan keagamaan dan pendidikan.
    Bersesuaian dengan semangat Keluarga Malaysia,
    peruntukan ini meliputi semua agama dan kaum di negeri ini.
  87. Kesejahteraan rakyat juga akan terbina melalui keharmonian
    hidup bermasyarakat yang dilindungi kerukunan adat resam.
    Sehubungan itu, Kerajaan Negeri akan terus berusaha untuk
    menambah baik pengurusan sistem perundangan anak negeri.
    Sebanyak RM1.2 juta diperuntukkan untuk meneruskan
    38 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    sambungan secara berfasa pembinaan Projek Mahkamah
    Anak Negeri Sook, Paitan dan Pagalungan.
  88. Geran khas akademik telah diluluskan kepada UiTM
    Cawangan Sabah bagi menjalankan kajian pembangunan
    aplikasi e-NATIVE LAW Kit. Aplikasi ini yang akan
    dibangunkan oleh para pensyarah Undang-undang UiTM ini
    boleh menjadi sumber rujukan komprehensif bagi kakitangan
    Mahkamah Anak Negeri di semua peringkat dan boleh diakses
    oleh orang awam. Selain membolehkan semua pihak lebih
    memahami undang-undang anak negeri dan meningkatkan
    kecekapan pengurusan, inisiatif ini adalah antara langkah
    untuk memartabatkan Sistem Kehakiman Mahkamah Anak
    Negeri Sabah.
    Pembangunan dan Kebajikan Masyarakat
    Datuk Speaker,
  89. Pada tahun 2022, Kerajaan Negeri memperuntukkan sejumlah
    RM134.12 juta kepada Kementerian Pembangunan
    Masyarakat dan Kesejahteraan Rakyat (KPMKR) untuk
    meningkatkan kesejahteraan rakyat dan menyantuni golongan
    yang memerlukan.
    39 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  90. Institusi keluarga adalah tonggak kepada keharmonian dan
    kesejahteraan masyarakat. Sehubungan itu, Kerajaan akan
    terus menekankan agenda untuk membangun dan
    memantapkan institusi keluarga menerusi pelaksanaan
    Program Kekeluargaan dan Program Kepenggunaan dengan
    peruntukan sebanyak RM1.08 juta. Program Pencegahan
    Dadah bersama PEMADAM akan diteruskan dengan
    peruntukan RM550 ribu.
  91. Kerajaan Negeri melalui Jabatan Perkhidmatan Kebajikan Am
    memperuntukkan sebanyak RM105.11 juta di bawah
    perbelanjaan perbekalan dan pembangunan pada tahun 2022.
    Peruntukan ini termasuk RM60 juta bagi pemberian bantuan
    kebajikan kepada Orang Kelainan Upaya (OKU), warga emas
    dan ibu tunggal.
  92. Di samping itu, usaha akan diteruskan untuk meningkatkan
    kemudahan kepada OKU seperti pembinaan bangunan
    Taman Didikan Kanak-Kanak Kurang Upaya (TDKKU)
    Sandakan dan bangunan TDKKU Mini di Daerah Kecil Sook
    dengan siling peruntukan di bawah RMKe-12 sebanyak
    RM58.19 juta. Pada masa yang sama, Yayasan Kebajikan
    Sabah telah mula beroperasi untuk membantu meningkatkan
    sistem penyampaian agenda kebajikan yang dihasratkan oleh
    Kerajaan melalui kerjasama dan sumbangan sektor korporat,
    NGO dan orang persendirian.
    40 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Pembangunan Wanita, Belia dan Sukan
    Datuk Speaker,
  93. Saya yakin kesemua Ahli Yang Berhormat bersetuju bahawa
    kesejahteraan rakyat amat bergantung kepada kesejahteraan
    para wanita. Wanita adalah tunjang keluarga dan masyarakat
    dan peranan mereka dalam pembangunan negeri adalah amat
    signifikan. Bagi menghargai sumbangan besar kaum wanita,
    Kerajaan Negeri memperuntukan sebanyak RM17.61 juta
    untuk pelaksanaan program pembangunan wanita.
  94. Peruntukan ini meliputi RM11.8 juta kepada Yayasan Usaha
    Maju (YUM) untuk pengurusan operasi dan penyediaan
    kemudahan pinjaman mikro kepada golongan wanita.
    Sejumlah RM5.81 juta diperuntukkan untuk Jabatan Hal
    Ehwal Wanita Sabah (JHEWA) bagi pelaksanaan programprogram pembangunan modal insan untuk kesejahteraan
    wanita. Program Outreach Santuni Wanita Merakyatkan
    Perkhidmatan ke Arah Kesejahteraan Wanita akan diteruskan
    untuk membantu wanita yang terkesan akibat Pandemik
    COVID-19.
  95. Sebagai tanda keprihatinan kerajaan kepada golongan wanita,
    satu inisiatif baharu diperkenalkan khusus untuk Isteri kepada
    Ketua Isi Rumah atau Ketua Isi Rumah Wanita yang
    41 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    berdaftar dengan e-KASIH. Inisiatif Bantuan e-Kasih Dana
    Caruman i-Suri atau ringkasnya BAIDURI ini merupakan
    bantuan Kerajaan Negeri dalam bentuk dana awal caruman
    KWSP secara one-off berjumlah RM60.00 seorang kepada
    wanita dalam kategori e-Kasih yang disasarkan. Bantuan ini
    akan disusuli dengan pemberian insentif khas tambahan
    sebanyak RM480.00 seorang daripada Kerajaan Persekutuan
    melalui KWSP kepada wanita dalam kategori terlibat.
    Pelaksanaan BAIDURI akan memanfaatkan seramai 45,134
    wanita melibatkan peruntukan RM2.7 juta pada tahun
    hadapan.
    Datuk Speaker,
  96. Golongan belia tidak akan sesekali dikesampingkan. Sebagai
    generasi masa depan, agenda pembangunan belia perlu
    dilaksanakan dengan berpandukan tuntutan semasa dan
    cabaran mendatang. Justeru, Kementerian Belia dan Sukan
    Sabah (KBSS) diperuntukkan sebanyak RM95.89 juta untuk
    melaksanakan pelbagai inisiatif pembangunan belia terutama
    dalam program peningkatan kemahiran dan latihan semula.
    Tumpuan adalah kepada kebolehpasaran pekerja dan
    padanan bakat pekerjaan bagi melahirkan golongan belia yang
    berdaya saing.
    42 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  97. Kerajaan akan meneruskan pemberian peruntukan sebanyak
    RM5 juta kepada persatuan-persatuan belia sebagai bantuan
    pelaksanaan program. Menyantuni cadangan daripada
    kumpulan anak muda, Kerajaan bersetuju untuk
    memperuntukkan sebanyak RM10 juta bagi memperkenalkan
    inisiatif baharu iaitu Program Skim Jaya Usahawan Belia
    Sabah (SYABAS). Inisiatif ini melibatkan bantuan kepada para
    usahawan belia dan beliawanis untuk memulihkan perniagaan
    yang terkesan akibat pandemik COVID-19 dan bantuan
    memulakan perniagaan.
  98. Kerajaan Negeri juga akan melaksanakan Program Felo Belia
    Sabah Maju Jaya (SMJ) dan Program Inkubator Kepimpinan
    Belia Sabah (IKeBS) yang akan melibatkan kerjasama
    pelbagai agensi seperti KBSS, Sekretariat Hala Tuju SMJ,
    Institut Kerjasama Kerajaan dan Rakyat (IKRAR) dan Majlis
    Belia Sabah.
  99. Sementara itu, program pembangunan sukan bukan sahaja
    disasarkan untuk melahirkan rakyat yang sihat dan cergas,
    tetapi juga ke arah melakar nama negeri di peringkat
    antarabangsa. Oleh itu, penyertaan kejohanan ke peringkat
    antarabangsa dan bertaraf dunia akan diperluaskan
    bagi membantu meningkatkan prestasi atlet ke tahap yang
    lebih berprestij. Pada tahun 2022, Kerajaan Negeri
    43 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    memperuntukkan sebanyak RM52.02 juta untuk
    pembangunan sukan termasuk prasarana dan fasiliti sukan.
    Pembangunan Bandar
    Datuk Speaker,
  100. Kesejahteraan rakyat juga melibatkan dua komponen penting
    iaitu pembangunan bandar dan pembangunan luar bandar
    yang akan membentuk kualiti hidup masyarakat melalui
    kawasan persekitaran masing-masing.
  101. Bagi pembangunan bandar, Kementerian Kerajaan Tempatan
    dan Perumahan (KKTP) melalui Pihak Berkuasa Tempatan
    (PBT) akan terus komited untuk memberi penekanan terhadap
    usaha mentransformasi penyampaian perkhidmatan PBT,
    memantap dan melestarikan pembangunan sektor perumahan
    serta perancangan pembangunan guna tanah yang mampan
    dan sistematik.
  102. Bagi melaksanakan matlamat tersebut, Kerajaan Negeri
    memperuntukkan sejumlah RM135.11 juta kepada KKTP.
    KKTP akan memulakan pelaksanaan beberapa projek baharu
    seperti Projek Membina Pasar Am Pekan Kinarut, Projek
    Membina Pasar Rakyat 2 Tingkat Pekan Beluran, Projek
    Membina Tamu Minggu Melalap Tenom, Projek Membina
    44 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Pasar Masyarakat Majlis Daerah Pitas dan Projek Membina
    Bangunan Pejabat Lembaga Bandaran Kudat. Melalui
    pembangunan prasarana-prasarana ini, diharap akan dapat
    memberikan keselesaan kepada para peniaga dan
    masyarakat umum di kawasan berkenaan di samping
    membantu menjana pendapatan PBT melalui kutipan sewaan
    lot gerai dan lesen-lesen perniagaan.
  103. Pada tahun 2022, Lembaga Perumahan dan Pembangunan
    Bandar (LPPB) akan meneruskan sambungan secara berfasa
    empat Projek Pembangunan Pekan Baharu iaitu Pekan
    Baharu Kalabakan, Pekan Baharu Bum-Bum, Pekan Baharu
    Merotai dan Pekan Baharu Sungai Melayu (Sebatik) yang
    bakal menjadi bandar sempadan yang menghubungkan
    Wilayah Malaysia dan Indonesia. Sebanyak RM2 juta
    peruntukan disediakan bagi merintis perancangan awal
    Kerajaan Negeri untuk terus memacu dan memboleh daya
    pertumbuhan ekonomi di pekan-pekan baharu dapat
    direalisasikan.
  104. Pada masa yang sama, Kerajaan Negeri sedang bekerjasama
    dengan Kerajaan Persekutuan bagi merancang penyediaan
    infrastruktur asas seperti jalan raya dan Kompleks Kastam,
    Imigresen, Kuarantin dan Keselamatan (CIQS) yang
    menghubungkan Tawau, Kalabakan dan Simanggaris,
    Indonesia.
    45 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Pembangunan Luar Bandar
    Datuk Speaker,
  105. Kerajaan Negeri melalui Kementerian Pembangunan Luar
    Bandar Sabah (KPLB) akan menumpukan kepada programprogram menaik taraf sosio ekonomi, infrastruktur asas dan
    memperkasa peranan Jawatankuasa Pembangunan dan
    Keselamatan Kampung (JPKK). Justeru, sebanyak
    RM210.66 juta diperuntukkan kepada KPLB pada tahun 2022.
  106. KPLB akan terus giat melaksanakan program-program
    pembasmian kemiskinan dengan memberi keutamaan kepada
    golongan miskin tegar. Selain itu, KPLB juga akan mengenal
    pasti golongan usahawan untuk dilatih melalui Program
    Pembangunan Usahawan Desa dan Program Satu Daerah
    Satu Produk dan penggunaan teknologi terkini supaya
    golongan ini tidak ketinggalan oleh arus perubahan.
  107. Kemudahan asas di luar bandar akan terus diberikan
    perhatian. KPLB akan terus melaksanakan Program Bekalan
    Elektrik Luar Bandar Alternatif (BELBA) dan Bekalan Air Luar
    Bandar Alternatif (BALBA). Bagi membantu golongan miskin
    dan miskin tegar, Kerajaan Negeri mengambil Inisiatif untuk
    menambah jumlah agihan rumah pada tahun hadapan di
    bawah Program Rumah Sejahtera Rakyat Sabah (RSRS).
    46 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    JARINGAN INFRASTRUKTUR DAN KELESTARIAN HIJAU
    Pembangunan Infrastruktur dan Utiliti
    Datuk Speaker,
  108. Teras ketiga dalam Hala Tuju Sabah Maju Jaya iaitu Jaringan
    Infrastruktur dan Kelestarian Hijau akan terus diperkasa
    dengan sejumlah RM1.476 bilion peruntukan diagihkan di
    dalam Belanjawan Tahun 2022.
  109. Secara keseluruhan, Kementerian Kerja Raya Sabah
    diperuntukkan sejumlah RM1.015 bilion bagi tahun 2022.
    Daripada jumlah tersebut, Jabatan Air Negeri Sabah (JANS)
    diperuntukkan sebanyak RM540.98 juta untuk melaksanakan
    Projek Pembangunan Bekalan Air Terawat bagi memenuhi
    keperluan masyarakat secara berperingkat dan terancang.
  110. Sebanyak RM152.95 juta adalah diperuntukkan di bawah
    Program Pembangunan Bekalan Air Negeri bagi
    melaksanakan 12 program utama Penyelesaian Serta-Merta
    dan Jangka Pendek di seluruh Sabah. Program-program
    utama di antaranya meliputi Kerja-Kerja Kecemasan Luar
    Jangka, Program Khas Bekalan Air, Program Mengurangkan
    Kadar Kehilangan Air Tak Berhasil (NRW), Program Membina
    47 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    serta Menaik taraf Loji dan Muka Sauk serta Menaik taraf Paip
    Utama dan Tangki Air.
  111. Bagi menangani masalah kritikal bekalan air, Kerja-Kerja
    Kecemasan Luar Jangka yang sedang dalam pelaksanaan
    ialah Projek Pemasangan Paip Baharu di daerah Kota
    Kinabalu dan Keningau serta Projek Pembinaan Loji Rawatan
    Air Telibong II yang bertujuan mengurangkan masalah bekalan
    air yang amat mendesak di kawasan Kota Kinabalu Utara.
  112. Manakala, pelaksanaan NRW melibatkan enam daerah iaitu
    daerah Ranau, Kota Belud, Semporna, Kudat, Tuaran dan
    Papar. Program ini adalah di peringkat perolehan dan
    dijadualkan pelaksanaan kerja fizikal pada tahun hadapan.
    Bagi Program Menaik taraf Paip Utama, terdapat dua projek
    sambungan iaitu Projek Penggantian Paip Lama daerah
    Beaufort dan Projek Pembesaran Paip Agihan daerah Telupid.
  113. Bagi Program Menaik taraf Tangki Air, terdapat dua projek
    yang disenaraikan iaitu Projek Penggantian Tangki Khidmat
    Pekan Beaufort dan Loji Rawatan Air Membakut. Bagi
    Program Membina serta Menaik taraf Loji dan Muka Sauk,
    terdapat lima projek sambungan di daerah Sandakan dan tiga
    projek lagi di peringkat reka bentuk konsep di daerah Ranau
    dan Keningau. Ketiga-tiga projek ini akan dilaksanakan pada
    tahun 2022.
    48 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Datuk Speaker,
  114. Jabatan Kerja Raya diperuntukkan sebanyak RM305.05 juta
    daripada peruntukan perbekalan dan pembangunan pada
    tahun 2022 bagi melaksanakan program-program bina baharu
    dan penyenggaraan, baik pulih dan naik taraf jalan raya, cerun,
    jambatan, bangunan serta lain-lain aset Kerajaan Negeri
    termasuk sewaan dan perkhidmatan-perkhidmatan lain.
  115. Jabatan Keretapi Negeri Sabah diperuntukkan sebanyak
    RM80.88 Juta termasuk untuk menaik taraf dan menambah
    baik sistem keretapi serta membangunkan semula landasan
    keretapi untuk kemudahan rakyat. Jabatan Perkhidmatan
    Pembetungan pula akan diperuntukkan sebanyak RM71.1 juta
    termasuk untuk meningkatkan perkhidmatan pembetungan
    bagi menjamin kesejahteraan dan kebersihan persekitaran.
  116. Seterusnya, Jabatan Pelabuhan dan Dermaga Sabah
    diperuntukkan sebanyak RM20.86 juta. Peruntukan ini akan
    digunakan bagi membiayai pengurusan dan projek-projek
    pembangunan yang dirancang dan untuk membangunkan
    kemudahan pelabuhan dan menyediakan perkhidmatan
    kawalan serta penjagaan keselamatan lalu lintas air.
    49 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  117. Di samping itu, sebanyak RM454.71 juta diperuntukkan di
    bawah Kementerian Kewangan, Dewan Bandaraya Kota
    Kinabalu, KKTP dan JPS bagi pengurusan dan
    penyenggaraan kemudahan-kemudahan awam.
    Kelestarian Hijau
    Datuk Speaker,
  118. Mengambil kira kepentingan pemeliharaan dan pemuliharaan
    alam sekitar, pada tahun 2022, Kerajaan Negeri
    memperuntukkan sejumlah RM12.35 juta di bawah
    perbelanjaan perbekalan dan RM16.56 juta di bawah
    perbelanjaan pembangunan. Beberapa pelan pengurusan
    akan dilaksanakan pada tahun hadapan termasuk Pelan
    Tindakan Hidupan Liar Terancam Sabah, Pelan Pengurusan
    Pesisir Pantai Sabah, Pelan Pengurusan Pulau Mabul, Pulau
    Pom-Pom dan pulau-pulau sekitarnya.
  119. Inisiatif ini adalah sebahagian daripada usaha untuk
    memastikan setiap komponen dalam mewujudkan kelestarian
    hijau akan dapat diberikan perhatian yang sewajarnya.
    Sukacita juga dimaklumkan bahawa Negeri Sabah telah
    diberikan penghormatan selaku tuan rumah bagi acara
    Kongres Taman-Taman Asia kedua (Ke-2) yang akan
    diadakan di Kota Kinabalu pada bulan Mei 2022. Kongres ini
    50 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    akan dianjurkan bersama dengan International Union for the
    Conservation of Nature (IUCN).
  120. Di samping itu, Jabatan Perlindungan Alam Sekitar Sabah
    telah membangunkan aplikasi “Polis Alam Sekitar” yang
    bertujuan untuk meningkatkan kesedaran mengenai isu-isu
    pencemaran alam sekitar marin yang berlandaskan kepada
    Dasar Pendidikan Alam Sekitar Negeri Sabah 2009.
  121. Agenda kelestarian hijau juga berkait secara langsung dengan
    industri pelancongan. Kepelbagaian dan keunikan flora dan
    fauna di negeri ini terus menjadi tarikan utama pelancong
    dalam dan luar negara. Justeru, sebanyak RM9 juta
    diperuntukkan di bawah perbelanjaan pembangunan kepada
    Jabatan Hidupan Liar, Taman-Taman Sabah dan Jabatan
    Perlindungan Alam Sekitar untuk melindungi spesies flora dan
    fauna. Di samping itu, sebanyak RM115.73 juta juga
    diperuntukkan kepada jabatan dan agensi lain yang turut
    menyumbang kepada pembangunan sektor pelancongan
    berasaskan alam semulajadi seperti Jabatan Perhutanan dan
    Unit Biodiversiti Sabah. Agenda kelestarian hijau amat penting
    kerana ia bukan sahaja melibatkan isu alam sekitar dan
    fenomena pemanasan global, malah menjadi aset untuk
    pembangunan ekonomi dan peningkatan pendapatan negeri.
    51 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    BADAN-BADAN BERKANUN DAN AGENSI AWAM NEGERI
    Datuk Speaker,
  122. Kerajaan Negeri memandang serius terhadap kedudukan
    Badan-Badan Berkanun dan Agensi Awam Negeri sebagai
    jentera membantu Kerajaan dalam meningkatkan hasil negeri
    dan memperkasa sistem penyampaian perkhidmatan
    Kerajaan. Atas kesedaran itu, Kementerian Kewangan sedang
    melaksanakan kajian semula ke atas semua Badan-Badan
    Berkanun dan Agensi Awam Negeri. Ini melibatkan
    penstrukturan semula aktiviti operasi bersesuaian dengan
    objektif penubuhan bagi memastikan semua pelaburan
    Kerajaan Negeri mencapai matlamat dan mendapat pulangan
    yang lebih baik.
  123. Antara matlamat utama pendekatan ini adalah untuk
    memastikan pembayaran dividen dan bayaran balik faedah
    dan pinjaman adalah mengikut jadual dan meningkat dari
    semasa ke semasa. Oleh itu, Badan-Badan Berkanun dan
    Agensi Awam Negeri digesa untuk berusaha bagi memastikan
    tanggungjawab pembayaran dividen kepada Kerajaan Negeri
    dapat ditingkatkan dan dilaksanakan. Sehubungan itu,
    tindakan drastik akan diambil termasuklah menghentikan
    kegiatan ekonomi, pelaburan, program atau projek yang tidak
    52 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    menghasilkan pendapatan tetapi menjadi beban kepada
    organisasi dan Kerajaan Negeri.
  124. Bagi merealisasikan pendekatan tersebut, Jawatankuasa
    Pengawalseliaan dan Pematuhan Tadbir Urus Korporat
    (JPPTUK) telah disusun semula bertujuan untuk memantau
    dan mengawasi pelaksanaan Kod Tadbir Urus Korporat
    terhadap Badan-Badan Berkanun dan Syarikat-Syarikat Awam
    Negeri termasuk prestasi Lembaga Pengarah.
  125. Peranan Badan-Badan Berkanun dan Agensi Awam Negeri
    amat signifikan kerana prestasi yang dicapai akan memberi
    impak terhadap kemajuan sosio ekonomi dan sumbangan
    hasil kepada Kerajaan Negeri. Setakat ini, Kerajaan Negeri
    telah menerima sejumlah RM111.1 juta dividen dan dijangka
    akan meningkat lagi di penghujung tahun ini.
  126. Pada kesempatan ini, Kerajaan Negeri mengucapkan syabas
    kepada Badan-Badan Berkanun dan Agensi Awam Negeri
    yang telah merekodkan keuntungan dan membayar dividen
    kepada Kerajaan iaitu Sabah Development Berhad,
    Perbadanan Pinjaman Sabah, Qhazanah Sabah Berhad,
    Sabah Energy Corporation Sdn. Bhd., Sawit Kinabalu Berhad,
    Progressive Insurance Berhad, Innoprise Corporation Sdn.
    Bhd., Lembaga Pelabuhan-Pelabuhan Sabah, Tongod
    Plantation Sdn. Bhd., Saham Sabah Berhad, Tabin Wildlife
    53 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Holidays Sdn. Bhd. dan Desa Plus Sdn. Bhd. serta sumbangan
    daripada Korporasi Pembangunan Desa.
  127. Terima kasih juga kepada Badan-Badan Berkanun dan Agensi
    Awam Negeri yang telah membayar balik pinjaman tahunan
    kepada Kerajaan Negeri yang setakat November 2021
    berjumlah RM13.6 juta. Organisasi terlibat adalah Kota
    Kinabalu Industrial Park, Majlis Ugama Islam Sabah, Yayasan
    Usaha Maju, Perbadanan Baitulmal, Sabah Fish Marketing
    Sdn. Bhd., Sabah Air Aviation Sdn. Bhd., Perbadanan
    Pembangunan Ekonomi Sabah (SEDCO) dan Koperasi
    Serbaguna Sanya Berhad (KOSAN).
    PENJAWAT AWAM
    Datuk Speaker,
  128. Perkhidmatan Awam merupakan nadi Kerajaan Negeri.
    Kerajaan perlu memastikan perkhidmatan awam berfungsi
    pada tahap kecekapan yang tinggi pada setiap masa dan
    mampu menyampaikan perkhidmatan yang terbaik kepada
    semua lapisan masyarakat.
  129. Pelbagai program telah dirancang untuk menambah baik
    sistem penyampaian sejajar dengan keperluan norma baharu.
    54 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Penggunaan ruang digital perlu dimaksimakan untuk
    memastikan kecekapan dan keberkesanan tugas harian.
    Untuk itu, Kerajaan telah memperuntukkan sejumlah
    RM56.44 juta bagi menaik taraf kemudahan digital untuk
    kegunaan penjawat awam.
  130. Manakala, sebanyak RM3.75 juta diperuntukkan di bawah
    Kementerian Kewangan dan Jabatan Perkhidmatan Awam
    Negeri. Peruntukan ini akan dibelanjakan untuk meneruskan
    agenda pembangunan Kerajaan Elektronik (e-Goverment) dan
    Program Pembangunan ICT. Sementara itu, dalam tempoh
    tahun 2022 hingga 2025, Kerajaan Negeri melalui Sabah Net
    akan terus menaik taraf talian internet ke semua pejabat
    Kerajaan kepada rangkaian fiber optik berkelajuan 30Mbps
    hingga 100Mbps.
  131. Bagi tujuan peningkatan kualiti, ilmu pengetahuan dan
    perkembangan kerjaya, Kerajaan Negeri memperuntukkan
    RM8.35 juta untuk menaja penjawat awam melanjutkan
    pelajaran di dalam bidang Sarjana dan Kedoktoran di universiti
    dalam dan luar negara yang terpilih.
    55 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Datuk Speaker,
  132. Penjawat awam juga tidak terkecuali daripada terkesan oleh
    pandemik COVID-19. Walau bagaimanapun, ia tidak
    melunturkan semangat untuk terus berkhidmat kepada
    Kerajaan bagi memastikan jentera pentadbiran berjalan
    dengan lancar. Oleh itu, bagi mengiktiraf jasa dan peranan
    para penjawat awam, Kerajaan Negeri bersetuju untuk
    memberikan bantuan khas sebanyak setengah bulan gaji
    dengan kadar minima RM1,000.00 kepada seramai 20,271
    orang penjawat awam negeri termasuk penjawat awam
    sementara, kontrak dan Pekerja Sambilan Harian (PSH) yang
    akan dibayar pada bulan Januari 2022. Di samping itu,
    Kerajaan Negeri juga akan membiayai kerja-kerja awalan
    pembinaan perumahan mampu milik kepada penjawat awam
    negeri. Saya berharap agar insentif ini akan memberi suntikan
    semangat kepada para penjawat awam negeri untuk berusaha
    lebih gigih demi meningkatkan mutu perkhidmatan kepada
    rakyat.
    56 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    KERJASAMA NEGERI DAN PERSEKUTUAN
    Datuk Speaker,
  133. Kerajaan Negeri juga mengalu-alukan dan berterima kasih
    kepada Kerajaan Persekutuan atas pemberian bantuan khas
    sebanyak RM700.00 kepada para penjawat awam
    persekutuan termasuk yang berkhidmat di Sabah. Peranan
    Kerajaan Persekutuan yang digerakkan oleh para penjawat
    awam persekutuan mempunyai nilai dan makna yang besar
    kepada pembangunan negeri.
  134. Sesungguhnya, Kerajaan Negeri amat menghargai komitmen
    dan bantuan berterusan Kerajaan Persekutuan bagi
    melonjakkan pembangunan negeri. Dalam pembentangan
    Belanjawan 2022, Kerajaan Persekutuan telah mengumumkan
    sejumlah RM5.2 bilion perbelanjaan pembangunan bagi
    Sabah. Ia meliputi pembiayaan peruntukan bagi kemudahan
    asas, infrastruktur, bekalan air dan elektrik serta penjagaan
    kesihatan. Saya menyeru agar jabatan-jabatan Persekutuan
    dan Negeri dapat mempermudahkan proses kelulusan bagi
    memastikan projek-projek pembangunan dapat dilaksanakan
    seperti yang dirancang.
  135. Sungguhpun jumlah tersebut adalah satu peningkatan
    daripada belanjawan sebelumnya, namun kadar peruntukan
    57 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    pembangunan tersebut jauh daripada mencukupi untuk
    menampung keperluan utama di negeri ini. Kita memahami
    kedudukan kewangan semasa khususnya keutamaan bagi
    keperluan mendesak bagi peruntukan pemulihan ekonomi
    termasuk pelbagai bentuk bantuan berorientasikan rakyat
    yang akan turut dimanfaati oleh rakyat di negeri ini.
  136. Selain bersandarkan kepada peruntukan tahunan negeri dan
    persekutuan, Kerajaan Negeri melihat keperluan meletakkan
    fokus kepada pelaburan asing dan domestik sebagai enjin
    pertumbuhan ekonomi negeri. Usaha menarik pelaburan
    memerlukan strategi dan pendekatan khusus, antaranya
    mewujudkan persekitaran yang kondusif sama ada dalam
    bentuk polisi dan insentif kerajaan, serta kewujudan
    infrastruktur asas yang ekonomikal bagi pelabur.
  137. Atas sebab itu, sebagai strategi jangka panjang menangani
    kebergantungan pembangunan ekonomi negeri kepada
    belanjawan dana awam, Kerajaan Persekutuan perlu
    mengambil tindakan segera bagi menangani isu-isu legasi
    berhubung pembangunan infrastruktur di Sabah yang akan
    menjadi faktor pertimbangan para pelabur. Sehubungan itu,
    pendekatan khusus perlu digerakkan bagi memastikan projek
    berimpak tinggi perlu dilaksanakan dan disiapkan segera
    seperti Lebuhraya Pan Borneo dan penyediaan sumber
    tenaga serta rangkaian grid lengkap yang memenuhi tuntutan
    58 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    semasa bukan sahaja bagi keperluan industri malah keperluan
    harian rakyat di Sabah.
    Datuk Speaker,
  138. Kerajaan Negeri berkeyakinan tinggi Kerajaan Persekutuan
    memahami keperluan dan tuntutan pembangunan negeri dan
    rakyat di Sabah. Kita akan sentiasa meneruskan perundingan
    konstruktif melalui pelbagai platform di semua peringkat. Kita
    bersyukur kerana bukan sahaja RMKe-12 meletakkan
    komitmen untuk melonjakkan pembangunan Sabah sebagai
    salah satu daripada sembilan fokus utama, buat kali pertama
    dalam sebuah dokumen Rancangan Malaysia, jaminan dan
    komitmen dasar digariskan untuk menyelesaikan isu-isu
    tertangguh berkaitan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
  139. Kerajaan Negeri mengalu-alukan komitmen Kerajaan
    Persekutuan untuk meneruskan siri perundingan melalui Majlis
    Khas MA63. Pelbagai status kemajuan telah berjaya dicapai
    dan kita akan terus memantau dengan teliti untuk memastikan
    hak dan kepentingan negeri dapat ditunaikan.
  140. Sukacita saya ingin memaklumkan Dewan yang mulia ini
    bahawa rundingan di antara Kerajaan Negeri, Kerajaan
    Persekutuan dan PETRONAS bagi membincangkan
    Perjanjian Kerjasama Komersial atau
    59 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Commercial Collaboration Agreement (CCA) telah berjaya
    dimuktamadkan. Persefahaman dan persetujuan telah dicapai
    di antara kedua belah pihak sekali gus memastikan perjanjian
    CCA akan dapat ditandatangani dalam tempoh terdekat.
    Setelah sekian lama isu legasi berkaitan Akta Pembangunan
    Petroleum 1974 (PDA 1974) mendasari isu berkaitan minyak
    dan gas kita, Insya Allah, perjanjian ini akan membawa nilai
    dan makna yang lebih besar kepada Sabah. Sabah akan
    mendapatkan perkongsian hasil yang lebih besar (greater
    revenue sharing), penyertaan dan penguasaan yang lebih
    besar (greater participation and greater say) dalam hal
    berkaitan minyak dan gas.
  141. Sementara itu, Kerajaan Negeri dan PETRONAS telah
    membuat kajian bersama bagi menentukan nilai tambah
    industri gas yang boleh memberikan pulangan ekonomi jangka
    panjang untuk Sabah. Kerajaan Negeri telah bersetuju untuk
    PETRONAS membina kemudahan gas asli cecair (LNG) yang
    berdasarkan konsep “nearshore” yang pertama di negeri ini
    iaitu di SOGIP. Di samping itu, Sabah juga akan mempunyai
    peruntukan gas untuk menyokong industri hiliran di negeri ini.
    60 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Datuk Speaker,
  142. Kita percaya bahawa isu berhubung hak dan kepentingan
    negeri yang melingkari hubungan kerjasama di antara
    Kerajaan Negeri dan Persekutuan selama ini akan dapat
    ditangani melalui perundingan dan muafakat atas semangat
    Keluarga Malaysia.
  143. Perjuangan ini adalah satu perjalanan panjang yang kita warisi
    daripada barisan pelopor pejuang terdahulu. Sekalipun
    mengambil masa, kita harus memastikan setiap langkah yang
    teratur rapi akan membawa nilai dan makna kemajuan. Jangan
    terbelenggu dengan retorika politik berpanjangan yang tidak
    membawa kita ke mana- mana. Jangan biarkan romantika
    sejarah semata-mata akhirnya membawa kita berundur jauh
    ke belakang. Jangan sesekali lupa di kala kita menuding jari
    telunjuk mencari silap orang lain, hakikatnya empat jari yang
    lain menuding tepat ke arah sendiri.
  144. Kita sentiasa mengalu-alukan dan menghargai kebersamaan
    semua pihak termasuk barisan pembangkang dalam agenda
    perjuangan ini. Hakikatnya, sebahagian besar daripada kita
    yang berada di Dewan yang mulia ini, termasuk yang di posisi
    pembangkang, pernah duduk sebagai Kerajaan sama ada di
    peringkat negeri mahupun persekutuan, juga ada yang pernah
    menjadi Menteri dan Ketua Menteri. Biar kita jujur dengan
    61 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    setiap kata-kata. Biar kita ikhlas dalam setiap tindakan. Biar
    sejarah menilai dan rakyat menjadi penentu.
    PENUTUP
    Datuk Speaker,
  145. Sebelum saya mengakhiri ucapan belanjawan ini, suka saya
    mengulangi beberapa perkara utama. Pertama, buat pertama
    kali dalam sejarah, hasil negeri tertinggi bakal dicatatkan bagi
    tahun 2021. Saya ingin menyeru semua jabatan pemungut
    hasil untuk menggalas dan melipatgandakan lagi usaha agar
    sasaran kutipan hasil RM4.912 bilion bukan sahaja dapat
    dicapai, bahkan dapat menembusi paras RM5 bilion, Insya
    Allah.
  146. Kedua, sebagaimana tema belanjawan ini, pemulihan
    ekonomi adalah kunci kepada kesejahteraan rakyat. Maka,
    semua pihak perlu memastikan semua program dan projek
    yang terkandung dalam Belanjawan Negeri dan Belanjawan
    Persekutuan 2022 dilaksanakan dengan segera untuk
    merangsang ekonomi. Manakala, semua agensi Kerajaan
    berkaitan perlu menganjak paradigma dan melaksanakan
    pendekatan yang lebih mesra pelabur. Demi perubahan yang
    lebih bermakna untuk membina Sabah yang lebih maju dan
    62 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    berjaya, kita memerlukan penglibatan segera para pelabur
    untuk merancakkan dan melonjakkan pertumbuhan ekonomi.
  147. Ketiga, peranan yang dimiliki oleh Kerajaan hari ini adalah
    bersandarkan kepada mandat rakyat. Di kala pembentangan
    belanjawan setiap tahun, kita berbicara tentang nilai
    melibatkan ribuan juta ringgit. Adalah menjadi peranan semua
    pihak, anggota pentadbiran dan penjawat awam, untuk
    memastikan bukan sahaja jumlah besar ini dibelanjakan
    dengan penuh hemah, malah nilai dan maknanya tidak hanya
    dapat didengar, tetapi harus dapat dilihat dan dirasai oleh
    rakyat di akar umbi. Hasil negeri adalah amanah rakyat yang
    dipertanggungjawabkan kepada Kerajaan.
    Datuk Speaker,
  148. Negeri ini adalah milik semua, setiap anak Sabah. Masa depan
    tanah air tercinta ini adalah tanggungjawab semua. Negeri ini
    tidak akan maju dalam erti kata sebenar sekiranya masih ada
    warganya yang terpinggir. Saya mengajak semua anak Sabah
    untuk bersama-sama membangunkan negeri, sederap
    selangkah menjayakan Hala Tuju Sabah Maju Jaya.
    63 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
    Makan mangga cicah berlada,
    Bersila santai tepian paya,
    Pemimpin dan rakyat berpisah tiada,
    Membawa Sabah ke puncak jaya.
    Pesona Kinabalu seindah nama,
    Gunung Tertinggi di Asia Tenggara,
    Sabah Maju Jaya impian bersama,
    Ekonomi Pulih, Rakyat Sejahtera.
    Datuk Speaker,
  149. Cabaran di hadapan kita adalah membawa anak-anak Sabah
    untuk bangkit memulihkan ekonomi yang terkesan akibat virus
    COVID-19. Mari kita bersama, bekerja sehabis baik, sepenuh
    jiwa dan raga demi masa depan Sabah yang lebih maju dan
    berjaya. Rintangan di hadapan kita masih belum berakhir, kita
    masih hidup dilingkari pandemik, kita mesti bersedia hidup
    bersama COVID-19, kita harus terima norma baharu, bersama
    kita patuhi SOP. Kita Jaga Kita, Kita Tetap Menang.
    64 Belanjawan 2022 Sabah Maju Jaya
  150. Akhir kata, saya mengambil kesempatan ini untuk
    mengucapkan selamat menyambut perayaan Hari Krismas
    kepada semua Ahli-Ahli Yang Berhormat, penjawat awam dan
    warga Sabah yang beragama Kristian dan selamat
    menyambut Tahun Baharu 2022 kepada semua.
    Datuk Speaker,
    Saya moho

Kes SRC: Permohonan Najib Kemuka Bukti Baru Didengar 7 Disember

Itulah ramai yang cakap hari ini musuh utama rakyat Malaysia ialah UMNO sebab hanya maling atau orang yang tidak menghormati konstitusi yang berkemampuan mencuri hak anda.

Kamu tengok Najib ni walaupun Mahkamah telah menjatuhkan hukuman bersalah 12 tahun penjara akibat kes curi wang rakyat dalam SRC, tapi masih lagi berada diluar dan berpeluang menggemukkan rayuan.

Untuk makluman, dalam sejarah Malaysia ini kali pertama orang yang telah dijatuhkan bersalah dalam kes rasuah berpeluang mengemukan rayuan dan masih berada diluar penjara. Kamu tunggu dan lihatlah keputusan 07hb ini.


Permohonan Najib Razak untuk membenarkan bukti baru dikemukakan dalam rayuannya terhadap sabitan dan hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta kerana menyalahgunakan dana SRC Internasional Sdn Bhd, akan didengar sehari sebelum Mahkamah Rayuan menyampaikan keputusannya.

Semakan pada jadual kes mahkamah hari ini menunjukkan bahawa pendengaran itu ditetapkan pada 7 Dis.

Perkara itu turut disahkan peguam utama Najib, Muhammad Shafee Abdullah dan Timbalan Pendakwa Raya V Sithambaran ketika dihubungi Bernama hari ini.

Difailkan pada 1 Dis, Najib memohon Mahkamah Rayuan membenarkan dan mengarahkan supaya keterangan viva voce (secara lisan) diambil daripada Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) Azam Baki, pegawai penyiasat SPRM Rosli Hussein, yang merupakan saksi pendakwaan ke-57 dalam kes berkaitan SRC itu serta keterangan mana-mana saksi lain berhubung kes itu.

Dalam afidavit yang difailkan bagi menyokong permohonannya, Najib, 68, berkata permohonan itu dibuat olehnya tanpa berlengah-lengah sebaik sahaja dimaklumkan dan dapat mengumpul semua maklumat dan dokumen yang diperlukan.

Bekas perdana menteri itu mendakwa maklumat sedemikian tidak ada atau tidak diperoleh semasa perbicaraan kes itu di Mahkamah Tinggi dan semasa Mahkamah Rayuan mendengar rayuan kes berkenaan, oleh itu dia memohon Mahkamah Rayuan untuk memutuskan permohonan itu sebelum menyampaikan keputusannya.

Najib berkata dia membuat permohonan itu berikutan kenyataan akhbar SPRM bertarikh 19 Nov lepas, mengenai usaha mendapatkan semula aset dana 1MD) antaranya dari Singapura, yang menyatakan kerajaan Singapura telah memulangkan sejumlah AS$15.4 juta kepada Malaysia berkaitan akaun Cutting-Edge Industries Ltd (CEIL) yang dimiliki oleh Dr Tawfiq Ayman, suami bekas Gabenor Bank Negara Malaysia (BNM) Dr Zeti Akhtar Aziz.

Dia menambah pada Oktober dan Disember 2020, artikel diterbitkan oleh portal berita dalam talian yang melaporkan Zeti dan keluarganya telah menerima berjuta-juta dolar daripada ahli perniagaan dalam buruan Low Taek Jho atau Jho Low termasuk dana yang dikaitkan dengan 1MDB.

Najib mendakwa bahawa pada 20 Jan 2021, peguamnya telah menulis surat kepada Monetary Authority Singapore (MAS) dan CAD untuk mendapatkan pengesahan dan dokumentasi berkaitan akaun CEIL, Iron Rhapsdoy Ltd, Jho Low serta Nik Faisal Ariff Kamil (bekas ketua pegawai eksekutif SRC) dan prosiding undang-undang yang diambil terhadap penyitaan harta kepunyaan mereka.

Najib berkata pada 24 Mac tahun ini, peguamnya menerima emel daripada pegawai Jabatan Hal Ehwal Komersial yang menolak permohonan peguam Najib dan dia gagal untuk mendapatkan bukti yang kini telah disahkan secara boleh dipercayai melalui kenyataan akhbar SPRM bertarikh 19 Nov tahun ini.

Pada 23 Nov, Mahkamah Rayuan menetapkan 8 Dis untuk keputusan rayuan Najib dan pada hari yang sama dia memohon untuk menangguhkan tarikh keputusan rayuannya itu kerana dia akan berada di Singapura sehingga 5 Dis.

Bagaimanapun, pada hari berikutnya, Mahkamah Rayuan menolak permohonan itu.

-Bernama

Yang Mencuri Najib Tapi Yang Dia Salahkan Orang Lain

YANG MENYAMUN DIA(NAJIB), LEPASTU SALAHKAN ORANG LAIN, ITULAH DIA NAJIB KLEPTROKRAT

Selama 9 tahun dari 2009 hingga 2018…

▪️ Dialah PM
▪️ Dialah Menteri Kewangan
▪️ Dialah Pengerusi Lembaga Penasihat 1MDB
▪️ Dialah Pengasas 1MDB
▪️ Dialah berkuasa mutlak meluluskan sebarang pelaburan dan komitmen kewangan 1MDB
▪️ Dialah berkuasa melantik semua Ahli Lembaga Penasihat, Lembaga Pengarah, Pengurusan Tinggi, Pegawai² Pelaburan & Kewangan, Penasihat, Syarikat² JuruAudit, Perunding² dan Peguam² 1MDB

▪️ Dia yang lantik Jho Low sebagai Penasihat Khas
▪️ Dia yang lantik Mohd Hazem sebagai CEO 1MDB
▪️ Dia yang lantik Shahrol Halmi sebagai CEO 1MDB
▪️ Dia yang lantik Arul Kanda sebagai CEO 1MDB
▪️ Dia yang lantik Jasmine Loo, Casey Tang, Terence Geh dan ramai lagi balaci² Jho Low dalam pengurusan 1MDB
▪️ Dia yang luluskan berpuluh bilion pinjaman oleh 1MDB
▪️ Dia yang luluskan deal dengan Petrosaudi Limited
▪️ Dia yang luluskan deal dengan Aabar
▪️ Dia yang deal dengan pegawai² Goldman Sachs
.
▪️ Dia yang approve bayaran berbilion kepada Goodstar Limited milik Jho Low
▪️ Dia yang approve bayaran berpuluh bilion kepada Aabar palsu
▪️ Dia yang lepaskan Jasmine Loo, Casey Tang dan lain² dari wanted list BNM
▪️ Dia yang halang penilaian semula aset pelaburan JV dengan Petrosaudi Ltd
▪️ Dia yang halang sesiapa pun untuk menyiasat berbilion duit SRC yang diseleweng ke Switzerland
▪️ Dia yang tidak peduli arahan BNM dan Lembaga Pengarah 1MDB supaya wang pelaburan yang dia bayar kepada Goodstar dibawa pulang ke Malaysia
▪️ Dia yang gagal buktikan 2.6 bilion adalah derma Arab

▪️ Dia yang menipu di Parlimen konon berbilion duit pelaburan Units Just Units telah ditunaikan dan berada di BSI Bank Singapura
▪️ Dia yang selama menjadi PM mengaku sesen pun duit 1MDB tidak hilang dan setiap sen telah diaudit.
▪️ Dia yang bubarkan Task Force untuk menyiasat kes 1MDB
▪️ Dia yang lantik dan tukar Pengerusi PAC
▪️ Dia yang tukar Ketua dan Pengarah² SPRM
▪️ Dia pecat Peguam Negara
▪️ Dia buat pengakuan² yang dinafikan oleh Gabenor BNM
▪️ Dia lantik Gabenor BNM baharu yang ikut telunjuk dia

▪️ Dia lantik Ketua Polis Negara yang gagal menyiapkan walau satu pun kes siasatan terhadap 1MDB
▪️ Dia lantik Apandi Ali Peguam Negara baharu yang lepaskan dia dari sebarang tuduhan
▪️ Dia lantik Dato Dzulkifli Ketua SPRM baharu yang bersekongkol dengan Peguam Negara untuk dedahkan hasil siasatan SPRM terhadap dia
▪️ Dia biarkan Jho Low dan balaci²nya bebas selama dia menjadi PM
▪️ Dia atur supaya CEO dan Pengarah SRC iaitu Nik Faisal dan Mohd Suboh terlepas dari siasatan PAC dan lari bersembunyi di luar negara.

▪️ Dia tangkap dan lokap individu dan peguam yang buat laporan polis terhadap dia berkaitan kes 1MDB
▪️ Dia tukar ganti 3 firma audit antarabangsa yang enggan manipulasi laporan audit 1MDB

▪️ Dia tolak laporan penyelewengan dana 1MDB oleh DOJ, MAS, FINMA, JAN dan PAC (luar dan dalam negara).
▪️ Dia hadiahkan pegawai² 1MDB yang ikut arahan dia dan Jho Low dengan gaji berjuta² atau jawatan² tinggi.
▪️ Dia tidak pernah ambil tindakan undang² maupun menyiasat walau seorang pun pegawai² lantikan dia yang didapati terlibat dalam skandal 1MDB.

Panjang lagi kalau hendak disenaraikan kelibat sang Penyamun ini sepanjang 9 tahun tersebut, sehinggalah dia tumbang dan diheret ke mahkamah.

Iaitu apa yang dia buat, tidak buat, halang dan tidak halang yang tidak selari dengan penafian dia konon dia tidak bersalah.

Pokok pangkalnya, semasa dia berkuasa sebagai PM dan merancang penyelewengan berpuluh² bilion kewangan dan pelaburan bersama² dengan Jho Low, Riza Aziz, penyangak² Arab dan pegawai² lain, TIADA SEORANG PUN YANG DIA TANGKAP, SIASAT DAN DAKWA.

MEREKA SEMUA BEBAS DAN LEPAS DI ZAMAN NAJIB.

PENYANGAK² MULA LARI BERSEMBUNYI DI ZAMAN NAJIB.

TIADA SIAPA DIDAKWA DI ZAMAN NAJIB.

TIADA SESEN DUIT 1MDB HILANG KATA NAJIB DI ZAMAN NAJIB???.

Pada hari ini, Najib sudah mengaku berpuluh² bilion dana 1MDB dan SRC diseleweng dan Najib mendakwa dia tidak tahu, tidak sedar, tidak diberitahu dan dia mangsa penipuan.

Pada hari ini, Najib menyalahkan semua orang termasuk semua pegawai² lantikan dia sendiri, dari kerani dan office boy, hingga ke CEO, CFO, Syarikat² Audit, Peguam², Bankers dalam dan luar negara hinggalah ke Ahli² Lembaga Pengarah 1MDB pilihan dan lantikan ‘hand-picked’ atau orang² kepercayaan dia sendiri.

Setiausaha² dia sendiri seperti Dato Azlin dan Amhari pun dia salahkan.

SEMUA ORANG BERSALAH KECUALI DIRI DIA.

KECUALI DIA, ROSMAH DAN RIZA AZIZ

Contohnya dalam kes perbicaraan 1MDB yang sedang berlangsung ini. Dia salahkan Mohd Hazem pulak. Dia perli Mohd Hazem tidak tahu itu ini semasa disoal jawab di dalam mahkamah.

Bukankah dia sendiri yang berpuluh² kali sering beri jawapan tidak tahu bila disoal didalam mahkamah?

Mengata dulang paku serpih, mengata orang dia yang lebih

PIMPINAN BAPAK PENYAMUN NEGARA

Sumber Whatsapp

  • Majlis MA63 Setuju Status Sabah dan Sarawak Jadi Rakan Sekutu Semenanjung

    Dalam erti kata lain mesyuarat Majlis MA63 yang berlangsung semalam yang dihadiri ahli jawatankuasa, telah bersetuju sebulat suara untuk memulangkan status Sabah dan Sarawak ke perjanjian asal iaitu Sabah dan Sarawak adalah entiti dalam Malaysia dan menjadi rakan sekutu Semenanjung. Jadi selepas ini Sabah dan Sarawak tidak lagi sama level dengan negeri negeri di Semenanjung.… Teruskan membaca Majlis MA63 Setuju Status Sabah dan Sarawak Jadi Rakan Sekutu Semenanjung

  • Adun Apas Terima Kunjungan JAPEN

    TAWAU: Pembantu Menteri Kewangan Sabah, Datuk Nizam Abu Bakar Titingan menerima kunjungan Jabatan Penerangan Malaysia (JAPEN) Sabah Cawangan Tawau, baru-baru ini. Kunjungan yang diadakan di pejabat Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU) Bahagian Tawau itu banyak membincangkan tentang penubuhan Komuniti Keluarga Malaysia di daerah ini. Komuniti yang akan ditubuhkan itu adalah badan sukarela yang terdiri daripada masyarakat… Teruskan membaca Adun Apas Terima Kunjungan JAPEN

  • Ucapan Belanjawan 2022 Sabah

    UCAPAN BELANJAWAN NEGERI TAHUN 2022 OLEH Y.A.B. DATUK SERI PANGLIMA HAJI HAJIJI BIN HAJI NOORKETUA MENTERI MERANGKAP MENTERI KEWANGAN SABAHDI PERSIDANGAN DEWAN UNDANGAN NEGERI PADA03 DISEMBER 2021 (JUMAAT)BERSAMAAN 28 RABIULAKHIR 1443H “EKONOMI PULIH, RAKYAT SEJAHTERA” Bismillahirrahmanirrahim.Assalamu’alaikum Warahmatullahi WabarakatuhSalam Keluarga MalaysiaSalam Sabah Maju Jaya Datuk Speaker, Dengan penuh takzim, saya mohon izin untukmembentangkan cadangan Belanjawan Negeri… Teruskan membaca Ucapan Belanjawan 2022 Sabah

  • Kes SRC: Permohonan Najib Kemuka Bukti Baru Didengar 7 Disember

    Itulah ramai yang cakap hari ini musuh utama rakyat Malaysia ialah UMNO sebab hanya maling atau orang yang tidak menghormati konstitusi yang berkemampuan mencuri hak anda. Kamu tengok Najib ni walaupun Mahkamah telah menjatuhkan hukuman bersalah 12 tahun penjara akibat kes curi wang rakyat dalam SRC, tapi masih lagi berada diluar dan berpeluang menggemukkan rayuan.… Teruskan membaca Kes SRC: Permohonan Najib Kemuka Bukti Baru Didengar 7 Disember

Malaysia Negara Rasuah Angkara Najib Razak (UMNO)

Pemimpin Malaysia Ismail Sabri merancang melepaskan pemimpin-pemimpin UMNO yang terlibat salahguna kuasa, skandal penyelewengan dana negara

NAJIB TERBUKTI BERSALAH.

PECAH AMANAH
SALAHGUNA KUASA
SELEWENG DANA NEGARA

NAJIB DIJATUHKAN HUKUMAN PENJARA 12 TAHUN, DENDA 210 JUTA.

Penjawat awam jika dapati bersalah dan dihukum penjara, Pencen satu sen pun tak dapat..Tapi bekas PM dapati bersalah dihukum penjara 12 tahun dan denda lebih RM200 juta di beri hadiah hartanah bernilai RM100 juta..Apa punya cerita kerajaan Melayu Islam ni..???

undang2 yang dipraktikan oleh kerajaan kleptokrasi, menekan orang bawahan,melindungi pemimpin-pemimpin yang rasuah, mencuri, merompak,salahgunakuasa,penyelewengan dana negara,
menyamun harta negara.

MALAYSIA NEGARA RASUAH

Sumber WhatsApp.

Mahkamah Hanya Pantas Ke atas Orang Biasa Tidak Rosmah, Tidak Adil – Sri Ram

Bagaimanapun, panel tiga hakim yang dipengerusikan Hanipah Farikullah tidak mengeluarkan waran tangkap dan menarik balik ikat jamin seperti dicadangkan oleh Sri Ram kerana kegagalannya mematuhi perintah Mahkamah Tinggi pada 15 Okt.

“Mahkamah menggunakan budi bicaranya untuk tidak mengeluarkan waran tangkap. Tambahan pula, beliau (Rosmah) tidak pernah gagal menghadiri prosiding Mahkamah Tinggi,” kata Hanipah.

Isteri bekas Perdana Menteri Najib Razak itu dikatakan masih berada di Singapura menemani anak perempuannya, Nooryana Najwa yang baharu saja melahirkan anak kedua.

Menurut perintah Mahkamah Tinggi dikeluarkan hakim Mohamed Zaini Mazlan, beliau akan kembali pada atau sebelum 21 Nov dan menyerahkan pasportnya sebelum 6 Dis.

Hanipah yang turut disertai M Gunalan dan Hashim Hamzah, berkata, panel itu juga mengambil maklum penjelasan peguam Rosmah, Jagjit Singh bahawa disebabkan kelalaiannya menyebabkan beliau tidak hadir.

Hanipah berkata, panel itu memberi peluang kepada Rosmah untuk hadir pada Isnin jam 9 pagi.

Pada awal prosiding hari ini, Hanipah menyoal sama ada Rosmah hadir di mahkamah untuk mengikuti rayuannya.

Jagjit berkata terdapat perubahan mengenai perjalanannya selepas mengambil kira tempoh kuarantin dikenakan oleh Malaysia dan Singapura.

Apabila Hanipah bertanya sama ada Rosmah telah pulang seperti dikehendaki di bawah perintah Mahkamah Tinggi, Jagjit menjawab anak guamnya masih berada di sana.

Pada ketika ini, Sri Ram memohon mahkamah mengeluarkan waran tangkap dan menarik balik ikat jamin kerana melanggar perintah mahkamah (Tinggi).

“Beliau bukan budak-budak yang tidak tahu mengenai tugas, tanggungjawab dan liabilitinya,” katanya.

Akberdin Abdul Kader yang hadir bersama Jagjit, berkata mereka telah menghantar surat kepada pejabat pendaftaran Mahkamah Rayuan semalam untuk memaklumkan Rosmah akan pulang pada 6 Dis.

Hanipah berkata panel diberi surat itu hanya beberapa minit sebelum prosiding bermula hari ini.

Jagjit kemudian bangun sambil berkata beliau mengambil tanggungjawab sepenuhnya atas ketidakhadiran Rosmah dan mohon ia ditangguhkan sehingga Isnin bagi membolehkan anak guamnya hadir ke mahkamah.

Bagaimanapun, Sri Ram membantah sambil berkata ia amat penting untuk mahkamah mematuhi perintah dikeluarkan itu.

“Waran tangkap mesti dikeluarkan dan ikat jamin mesti dibatalkan. Jika tidak, perintah mahkamah tidak akan dihormati dan tidak ada nilai,” katanya.

Bekas hakim Mahkamah Persekutuan itu berkata mahkamah boleh bertindak pantas “sekiranya ia membabitkan orang biasa seperti Ahmad bin Abdul, Muniandy atau Ah Chong”.

Sri Ram berkata undang-undang mesti terpakai secara menyeluruh, jika tidak orang awam akan hilang kepercayaan terhadap mahkamah.

Hanipah berkata Rosmah sepatutnya memohon untuk melanjutkan perintah itu.

Rosmah didakwa meminta suapan RM187.5 juta daripada kontraktor Saidi Abang Samsudin dalam projek hibrid solar sekolah-sekolah Sarawak, serta menerima wang tunai RM6.5 juta daripadanya.

FMT

Mahathir Sindir Najib Hidup Bagai Kayangan

(Agenda Daily) – Tun Dr Mahathir Mohamad menyindir Datuk Seri Najib Razak yang mengeluarkan bermacam-macam ‘bukti’ berkenaan pajakan tanah di Langkawi untuk disamakan dengan permohonan hartanah RM100 jutanya.

“Nampaknya ada orang yang berbuih mulut tuduh saya dapat macam-macam daripada Kerajaan selepas bersara dari jawatan Perdana Menteri (PM).

“Ada juga dikeluar “bukti” berkenaan pajakan tanah di Langkawi. Pajakan dengan bayaran bukan makna hadiah. Bukan dapat free, diskaun pun tidak.

“Agaknya orang ini cuba nak alih pandangan dari masalah dia ‘tolak’ permintaan dia sendiri untuk dapat hartanah mewah dari Kerajaan. Ada orang beritahu saya mewah tahap kayangan,” katanya menulis di dalam blog beliau, chedet.cc, hari ini.

Tanpa menyatakan siapa yang beliau maksudkan, tetapi dipercayai ditujukan kepada Najib, bekas PM dua kali itu mengakui memajak tanah di pulau berkenaan, tetapi memulangkan semula kepada Lembaga Pembangunan Langkawi (LADA) setelah sewa dinaikkan berkali ganda.

“Saya akui saya pajak tanah. Pajak, bukan minta. Pajak kena bayar. Tak dapat free pun. Saya juga beli dua keping tanah di Langkawi selepas bersara.

“Tidak ada yang saya dapat percuma sebagai hadiah dari Kerajaan Persekutuan atau Negeri. Sebaliknya kos sewaan dinaikkan berkali ganda sehingga saya serah balik kepada LADA, Langkawi,” katanya.

Dr Mahathir berkata beliau bersedia disiasat setelah dituduh melakukan ‘salah laku, termasuk ketika beliau mula mendedahkan skandal 1Malaysia Development Berhad (1MDB).

“Macam-macam tuduhan yang dibuat tentang “salah laku” saya. Kalau benar dakwa lah. Kalau bersalah hukumlah. Malahan masa saya mula buka mulut pasal 1MDB berbagai usaha nak tuduh saya buat salah dilakukan kepimpinan masa itu. Bila gagal sampai tukang masak saya pun dilucut jawatan. Isteri saya pun turut disoal siasat.

“LHDN pula siasat anak-anak saya. Alhamdulillah, cukai semua dibayar ikut undang-undang dan tak timbul hutang cukai sampai berbilion. Jadi tak perlu mintak pelepasan passport untuk ke luar negara,” katanya menyindir Najib dan anaknya yang berhutang berbilion ringgit cukai LHDN.

Sebelum ini Dr Mahathir yang juga Ahli Parlimen Langkawi membangkitkan isu permohonan hartanah bernilai RM100 juta di Parlimen.

Najib kemudian menarik balik hasrat memohon hartanah daripada kerajaan dengan mengambil kira keadaan ekonomi rakyat yang berdepan situasi sukar akibat Covid-19.

Sebagai membalas serangan Dr Mahathir, kemudiaannya Najib membangkitkan isu pajakan tanah di Langkawi setelah diserang dalam isu permohonan tanah kerajaan dianggarkan bernilai RM100 juta.

Najib membangkitkan dakwaan tawaran pajakan tanah seluas 34 ekar di Langkawi semasa anak Dr Mahathir, Datuk Seri Mukhriz Mahathir menjadi Menteri Besar Kedah sebelum ini.

Maling Yang Menyebabkan Ekonomi Malaysia Jatuh Bukannya Darurat

Ekonomi kebanyakan negara negara jiran tetap utuh walaupun juga melaksanakan darurat Covid-19.

Sebelum ini Najib yang kantoi mencuri wang rakyat melalui skandal 1MDB telah membuat telahan kosong berhubung ekonomi Malaysia yang jatuh sehingga -4.5%.

Menurut maling UMNO itu ia disebabkan kerajaan Perikatan Nasional sebelum ini bilamana melaksanakan PKP atau darurat.

Walhal Najib pada ketika itu juga mendesak kerajaan Perikatan Nasional agar segera melaksanakan darurat bagi mengelakkan negara kronik akibat serangan Covid 19. Macam haram betul perangai pemimpin UMNO seorang ini. Kuat betul bercakap terbalik pandai memanfaatkan ketakjuban totok totok UMNO.

Tapi kenapa ekonomi negara jiran Filipina meningkat +7.1%, Singapura +6.5% dan Indonesia +3.5% tetap utuh malah berkembang sedangkan mereka juga menguatkuasakan darurat?

Najib semua pihak dia salahkan sedangkan rakyat Malaysia terpaksa berbelanja mencecah 4 bilion ringgit hanya untuk membayar hutang yang dia malingkan. Adakah bebanan hutang 1MDB tidak menjejaskan pertumbuhan ekonomi ,bagaimana pula dengan kepercayaan pelabur?

Hakikatnya kemerosotan ekonomi Malaysia hari ini bukan kerana darurat. Tapi pelabur luar yang takut melabur di Malaysia sejak mereka tahu Malaysia di urus oleh pemimpin UMNO yang terkenal maling. Di negara jiran pemimpin yang didapati bermasalah oleh Mahkamah kerana maling akan dipenjarakan berbeza dengan pemimpin UMNO. Bukan hanya berada diluar malah boleh ke luar negara dan hukuman penjara yang telah dijatuhkan oleh Mahkamah boleh dipersoalkan dengan cara membuat laporan Polis.

Orang Sabah dan Sarawak jangan kamu menyokong pemimpin kantoi maling seperti Najib tu, sebab ia hanya akan menjatuhkan martabat yang membuktikan anda tidak ada semangat negara bangsa.

Isteri Bung Terima RM2.2 Juta Hanya Untuk Perkenal Pelabur Pada Suaminya

KUALA LUMPUR: Mahkamah Sesyen di sini hari ini, diberitahu bahawa isteri Datuk Seri Bung Moktar Radin, Datin Seri Zizie Izette Abdul Samad, menerima wang tunai RM2.2 juta apabila memperkenalkan ejen pelaburan Public Mutual Berhad kepada suaminya untuk FELCRA membuat pelaburan RM150 juta dalam unit saham bank tersebut.

Ejen pelaburan Public Mutual Berhad, Madhi Abdul Hamid, 43, berkata kebiasaannya wang pengenalan (introduction fee) akan diberikan kepada individu yang memperkenalkan ejen pelaburan kepada pelanggan.

“Kami tidak menetapkan sebarang kadar bayaran (wang pengenalan), namun ia mengikut kepada budi bicara (antara ejen dengan individu). Kami putuskan untuk beri (wang pengenalan) kepada Datin Seri Zizie kerana memperkenalkan kami kepada Datuk Seri Bung,” katanya.

Madhi yang merupakan saksi utama dalam kes itu, berkata demikian semasa pemeriksaan utama oleh Timbalan Pendakwa Raya Mohd Sophian Zakaria dan Law Chin How pada perbicaraan kes rasuah yang dihadapi Bung Moktar dan isterinya di hadapan Hakim Rozina Ayob.

Menceritakan mengenai penyerahan wang pengenalan tersebut kepada Zizie Izette, saksi pendakwaan ke-24 itu, berkata beliau dan seorang lagi ejen pelaburan Public Mutual, Norhaili Ahmad Mokhtar, menyerahkan wang berkenaan kepada pelakon itu di Public Bank cawangan Taman Melawati di sini, pada Jun 2015.

“Pada hari tersebut, saya dan Puan Norhaili berada di bank (Public Bank), namun Puan Norhaili berada di bank hanya sekejap sahaja kerana dia ada urusan lain, jadi ketika transaksi wang berlaku, hanya tinggal saya dan Datin Seri Zizie berada di bank sehingga transaksi selesai.

“Pembayaran wang pengenalan itu dibuat dengan cara saya mengeluarkannya (wang) dalam bentuk cash (tunai) dan pihak Public Bank menyerahkannya kepada Datin Seri Zizie,” katanya.

Madhi berkata, sebelum penyerahan wang tersebut, pihak bank memaklumkan bahawa jumlah wang yang beliau mahu keluarkan tidak mencukupi dan hanya boleh mengeluarkan RM2.2 juta sahaja.

Ditanya Law, berapa jumlah wang yang diminta saksi itu, sehinggakan pihak bank memberitahu wang yang diminta tidak mencukupi, Madhi menjawab “Saya tak ingat berapa wang yang kami minta, tapi jumlah wang tunai yang dikeluarkan oleh Public Bank adalah RM2.2 juta.

Law: Sebelum ini kamu (Mahdi) kata akan bayar wang pengenalan kepada Datin Seri Zizie sebanyak RM2.5 juta ke atas, dan pihak bank hanya boleh keluarkan RM2.2 juta, jadi bagaimana dengan wang selebihnya?

Mahdi: Yang selebihnya dibayar kepada Datin Seri Zizie dengan cara membuka akaun pelaburan dengan Public Mutual Berhad seperti yang diminta oleh Datin Seri Zizie.

Saksi itu berkata, bagi membuka akaun pelaburan atas nama Zizie Izette, beliau dan Norhaili perlu menyerahkan baki wang pengenalan itu dalam bentuk cek atas nama Public Mutual.

“Sebanyak dua cek diberi kepada Datin Seri Zizie iaitu satu cek daripada saya berjumlah lebih RM200,000 dan satu lagi cek daripada Puan Norhaili yang jumlah untuk membuka akaun itu lebih kurang RM600,000 hingga RM700,000,” katanya.

Pada 3 Mei 2019, Bung Moktar mengaku tidak bersalah atas dua pertuduhan menerima rasuah berjumlah RM2.2 juta dan RM262,500 sebagai dorongan mendapatkan kelulusan Felcra untuk membuat pelaburan RM150 juta dalam unit amanah Public Mutual.

Bung Moktar, 63, yang merupakan Pengerusi Bukan Eksekutif Felcra ketika itu, didakwa menerima rasuah daripada Madhi menerusi Zizie Izette di Public Bank cawangan Taman Melawati di sini antara 12.30 tengah hari dan 5 petang 12 Jun 2015.

Beliau juga mengaku tidak bersalah menerima suapan wang tunai sebanyak RM335,500 daripada Norhaili di bawah nama Zizie Izette atas sebab sama dan di tempat sama pada 19 Jun 2015.

Zizie Izette, 43, pula mengaku tidak bersalah atas tiga pertuduhan bersubahat dengan suaminya berhubung perkara itu di tempat, tarikh dan masa yang sama.

BERNAMA

Bersatu Tawau Siap Sedia Hadapi PRU15

TAWAU: Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) Bahagian Tawau kini dalam keadaan bersedia untuk menghadapi pilihan raya negeri dan pilihan raya umum.Ketua Bahagian Bersatu Tawau, Datuk Nizam Abu Bakar Titingan (gambar) berkata, sayap Srikandi dan Armada serta barisan kepimpinan parti di peringkat akar umbi sudahpun menemui pengundi di kawasannya.Menurutnya, susulan keputusan Parlimen yang meluluskan had umur 18 tahun ke atas berdaftar sebagai pengundi baru-baru ini, Parlimen Tawau kini mempunyai 91,096 pengundi, termasuk 28,459 berusia 18 tahun.

Sebelum ini, jumlah pengundi berdaftar Parlimen Tawau adalah seramai 62,637 orang.Beliau berkata demikian kepada pemberita selepas merasmikan Persidangan Perwakilan Bersatu Tawau, di salah sebuah hotel terkemuka di sini, pada Sabtu.Dalam pada itu, Nizam yang juga Pembantu Menteri Kewangan berkata, semua Jawatankuasa Bersatu dan kempimpinan parti itu akan terus mendekati rakyat, khususnya generasi muda agar golongan itu lebih memahami perjuangan parti.

Mengulas persidangan itu pula, beliau menyatakan bahawa persidangan kali ini merupakan bukti dan tanda aras komitmen semua pihak dalam melaksanakan amanah diberikan parti dan masyarakat. Dalam perkembangan lain, beliau memohon Perdana Menteri Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob agar sentiasa mengambil perhatian kepada negeri Sabah, khasnya pembangunan. “Rakyat Sabah amat berharap projek Pan Borneo dan penyediaan sumber tenaga dapat disiapkan segera,” katanya.

Sumber